ب - ادامهء مسأله 26
1 ) متن مسأله
« . . . و لا يشترط ان يكون ذلك باذنها و رضاها ، نعم يشترط ان لا يكون به قصد التلذذ و ان علم انّه يحصل بنظرها قهراً ، و يجوز تكرار النظر اذا لم يحصل الغرض و هو الاطلاع على حالها بالنظر الاوّل ، و يشترط ايضاً أن لا يكون مسبوقاً بحالها و ان يحتمل اختيارها و الا فلا يجوز . . . »
2 ) توضيح مسأله
مرحوم مصنف در اينجا به ذكر پارهاى از امور كه در جواز نظر به زن شرط نيست و امور ديگر كه شرط جواز است مىپردازد ، از امورى كه در جواز نظر شرط نيست يكى اجازهء رضايت زن است ، مرحوم آقاى خوئى در وجه آن مىفرمايند كه جواز نظر به زن از حقوق زن نيست تا رضايت ولى شرط باشد ، بلكه حكمى است شرعى ، براى كسى كه در صدد ازدواج است ، اين استدلال استدلال متينى است .
همچنين جواز نظر تنها در نگاه نخست نيست ، بلكه اگر با يك بار نگاه غرض كه اطلاع از حال زن مىباشد حاصل نگردد مىتوان دوباره نگاه كرد ، چون از اطلاق ادله و تعليل « انما يشتريها باغلى الثمن » بر مىآيد كه تا آگاهى از حال زن حاصل نشده نگاه جايز است .
مصنف چند امر را در جواز نظر شرط مىدانند كه توضيح آن خواهد آمد .
3 ) شرط اول جواز نظر ( / عدم قصد تلذذ ) :
بايد نگاه به قصد تلذذ نباشد ، دليل اين شرط اين است كه از روايات بر مىآيد كه نگاه به خاطر تزويج جايز است . نه نگاهى كه به غرض ديگرى همچون لذت بردن باشد ، البته اگر به خاطر تزويج نگاه كند و از آن شهوتى هم حاصل گردد