گفتار امام حسن مجتبى عليه السّلام به عمرو عاص
ابن ابى الحديد در تفسير نهج البلاغه جلد 6 صفحهء 304 از امام حسن عليه السّلام نقل مىكند كه حضرت در مجلس معاويه به عمرو عاص فرمودند : در تمام جنگها ، با رسول خدا به جنگ برخاستى و حضرت را هنگامى كه در مكه بود هجو كردى ، و آزارش نمودى ، و هركيد و حيلهاى داشتى عليه او به كار گرفتى و در تكذيب و دشمنى با رسول خدا از همه سرسختتر بودى . « 1 »
. . . خود بهتر ميدانى و اين جمع آگاهند كه : هفتاد شعر در هجو و ذم رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله سرودى و رسول خدا فرمود . . . خداوندا به هرحرفش هزار لعنت بر او بفرست ، پس تو ملعون خدا هستى ، بيش از حد شمارش .
مرگ عمرو عاص
او در سال چهل و سه هجرى در شب عيد فطر نزديك نود سالگى ، راهى درك اسفل شد . يعقوبى مىنويسد : همين كه مرگ عمرو عاص را فرا گرفت ، به پسرش گفت : پدر تو دوست داشت كه در جنگ « ذات السلاسل » مرده بود ، من در امورى دخالت نمودم كه نمىدانم چه حجت و دليلى در محاكمهء خدا دارم ، سپس نظر به اموال
هامش
( 1 ) - خود عمرو عاص در اشعارى كه سروده مىگويد : . . . و شانى أحمد من بينهم و أقولهم فيه بالمنكر ( يعنى : من نكوهش كنندهء أحمدم و در گفتن ناروائى به او از همه اشخاص مقدم هستم ) .