« الفصل فى الملل و النحل »
چهارمين كتاب از كتب مزوره كتاب « الفصل فى الملل و النحل » تأليف ابن حزم ظاهرى أندلسى متوفى ( 456 ) مىباشد . « 1 »
علامه رحمه اللّه درباره آن گويد :
« هركس بخواهد دربارهء « ملل و نحل » مطلبى بنويسد ، بايد قبل از هرچيز ، بمراتب بيش از نويسندهء تاريخ و ادبيات ، خود را به امانت و صدق مقيّد سازد ، تا از عواقب خطرناك اين فن ، كه آلودگى به نسبتهاى بىپايه و بىدليل محكم است ، محفوظ ماند و آبروى ملتها و اقوام بىگناه را براساس پندار يا خيالى نبرد ، و بطور كلى هيچ گام برندارد ، مگر كه در نقل مطالب آن محققانه باشد و در مآخذ خود تكيه بر موثقترين آنها كند ، تا در پيشگاه خدا معذور و از گرفتارى وجدان به افتراء مصون ماند .
ولى ابن حزم نهتنها به اين وظيفه بىتوجه است ، بلكه در نوشتههايش درست رفتارى مخالف اين رويه دارد ، او از نقل هركس باشد ، براى ردهبندى بيشتر مذاهب استفاده مىكند ، و از كثرت مذاهب خوشش مىآيد و از دادن هرگونه نسبتهاى بىاساس به مخالفان عقيدهاش روگردان نيست » . « 2 »
هامش
( 1 ) . الغدير ، ج 3 ، ص 92 .
( 2 ) . الغدير ، ج 3 ، ص 92 .