كسى است كه در حكومت از رويه اسلامى منحرف شد و به چيزى جز حق عمل كرد آن دو نفر نيز وقتى نزد معاويه آمدند به تمجيد على ( عليه السّلام ) پرداختند ولى يكى از آنها به نام كريم بن عفيف با وساطت شمر بن عبد اللّه از مرگ نجات يافت و عبد الرّحمان حسان نفر دوّمشان كه معاويه نظرش را درباره عثمان پرسيد جواب داد : او اوّلين كسى است كه در ستم را بگشود و در حق را ببست . بدستور معاويه پيش زياد برگردانده شد و زندهبگور شد . ( اغانى ابو الفرج اصفهانى 16 / 10 ، تاريخ طبرى 6 / 155 ، تاريخ ابن عساكر 2 / 379 ، كامل ابن اثير 3 / 209 )
754 - نظر هاشم بن عتبه ( المرقال ) درباره عثمان :
اين صحابى پيامبر ( ص ) در جنگ صفين در پاسخ به جوانى از لشكر معاويه كه مىگفت به اين دليل با شما مىجنگم كه رهبر شما عثمان را كشته است و . . . گفت ترا چه به عثمان او را اصحاب محمّد ( ص ) و اساتيد قرآن كشتند وقتى ديدند بدعتها از او سر زد و بر خلاف حكم قران عمل كرده است ( صفين 402 ، تاريخ طبرى 6 / 23 ، كامل ابن اثير 3 / 135 ، شرح ابن ابى الحديد 3 / 135 )
755 - پاسخ سه نفر از انصار به زيد بن ثابت انصارى درباره عثمان :
وقتى زيد بن ثابت انصارى جماعت انصار را به يارى عثمان فراخواند سهل بن حنيف انصارى بدرى به او گفت : اى زيد ، عثمان شكم ترا با نخلستانهاى تازه به ثمر نشسته پر كرده است . زيد بن ثابت گفت : عثمان پيرمرديست كه چيزى به آخر عمرش نرسيده او را نكشيد خودش مىميرد حجّاج بن غزيه انصارى گفت : به خدا قسم اگر نصف روز هم از عمرش بيش نمانده باشد او را مى كشيم تا با قتلش به خدا تقرّب جوئيم و رفاعه بن رافع انصارى بدرى آتشى همراه هيزم آورده آن را بر يكى از دو درب خانه عثمان ريخته و آتش زد و مردم در ديگر را گشوده به خانهاش ريختند . ( انساب الاشراف 5 / 78 )