751 - نظر عبد اللّه بن مسعود درباره عثمان :
اگرچه از نكته 719 به بعد برخوردهاى عثمان با ابن مسعود گفته شد و ميتوان فهميد ابن مسعود كه وصيت مىكند عثمان بر او نماز نخواند او را عادل نمىدانسته است ولى علّامه امينى با اشاره به برخوردهاى عثمان با ابن مسعود قول طه حسين را مىآورد كه نوشته : آوردهاند كه عبد اللّه بن مسعود زمانى كه در كوفه بود خون عثمان را حلال و مهدور مىدانست و براى مردم سخنرانى مىكرد و مىگفت : بدترين كارها كارهاى نو درآورده و ساخته است و هررويه نو درآوردى بدعت است و هربدعتى گمراهى است و گمراهى در آتش است و با اين سخن به عثمان و استاندارش وليد اشاره داشت ( الفتنه الكبرى ص 171 )
752 - نظر مقداد درباره عثمان :
مقداد از جمله كسانى بود كه طىّ نامهاى خلافكاريهاى عثمان را به او تذكر داده بود و خاطرنشان كرد اگر ، دست از آنها نكشد با او خواهد جنگيد و به نقل مروج الذهب ( 1 / 440 ) وقتى با عثمان بيعت شد وى قسم خورد اگر يارانى پيدا كنم با قريش خواهم جنگيد چنانكه در جنگ بدر همراه پيامبر جنگيدم ( تا حق را به حضرت على عليه السّلام برگردانم ) و به نقل تاريخ يعقوبى ( 2 / 147 ) وصيت كرد وقتى مرد عثمان بر او نماز نخواند و عمّار ياسر بر او نماز خواند .
753 - نظر حجر بن عدى و يارانش درباره عثمان :
وقتى كوفه ضميمه حكومت زياد در بصره شد به سال 51 و زياد چون قاتلين عثمان را نكوهش كرد حجر و عدّهاى به او اعتراض كردند و . . . معاويه دستور داد آنها را با زنجير بسته و به شام فرستند وى را با 13 نفر فرستادند آنها به مرج عذرا دوازده مايلى شام رسيدند دستور معاويه رسيد كه شش نفرشان را آزاد و 8 نفر را اعدام كنند دو نفرشان خواستار ملاقات با معاويه شدند و حجر با 5 نفر كه شب تا صبح عبادت كردند گردنشان را زدند . قبل از اعدام مأموران گفتند : شما را ديشب ديديم خوب نماز و دعا مىخوانديد نظرتان درباره عثمان چيست ؟ گفتند : او اوّلين