القديم لا يبطله شئ و لو وجدته تروّج به النّساء و فرّق فى البلدان لرددته الى حاله فانّ فى العدل سعة و من ضاق عنه الحقّ فالجور عنه اضيق :
( نهج البلاغه شرح ابن ابى الحديد 1 / 90 ) آگاه باشيد هرزمينى كه عثمان خالصه كسى گردانيده و هرمالى از مال خدا را به كسى بخشيده برمىگردد زيرا هيچچيز ، حقّ قديمى را از بين نمىبرد و اگر آن را بيابم كه وسيله ازدواج با زنان قرار گرفته و در شهرها پراكنده شده آن را به حال نخست برمىگردانم زيرا در عدل گشايشى است و هركسى عدل بر او تنگ آيد ستم بر وى تنگتر است . كلبى گويد : پس حضرت على ( ع ) دستور داد : هر سلاحى در خانه عثمان يافتند كه عليه مسلمانان به كار مىرفت و شتران صدقه كه خاصّ او شده بود و شمشير و زره عثمان را مصادره كردند ولى اموال شخصى او را متعرض نشدند همچنين هرچه عثمان جايزه داده بود هرجا به آن يا صاحبانش برخوردند مصادره كردند اين خبر به عمرو عاص رسيد در مناطق شام بود به معاويه نوشت هرچه مىكنى بكن كه از هرمالى كه دارى پسر ابو طالب چنان ترا برهنه مىكند مانند چوبدستى از پوستهى روى آن .
711 - هدف عثمان :
عمر به ابن عباس گفت : اگر عثمان به حكومت رسد فرزندان ابو معيط را بر گردن مردم سوار مىكند و اگر چنين كند او را مىكشند ( انساب بلاذرى 5 / 16 ) و عمر به خود عثمان وصيت كرد اگر به حكومت رسيدى از خدا بترس و خاندان ابو محيط را بر گردن مردم سوار مكن .
( طبقات ابن سعد 3 / 247 و . . . ) ولى هدف عثمان اين بود كه يك حكومت مقتدر اموى در شهرهاى اسلام بنياد نهد كه ديگران را شكست دهد و ابو سفيان هم به او گفت : اين حكومت را چون گوى بگردان و ميخهاى آن را امويان قرار بده و كار به جائى رسيد كه عثمان پسر دائى خود عبد اللّه ابن عامر كه 16 ساله يا 24 ساله بود را به حكومت بصره و فارس گماشت و اينان نيز بر مردم ستم روا مىداشتند و عثمان هم گوش شنوايى بر شكايت نداشت . پيامبر نيز از حكومت اين كودكان خبر داده بود ( علّامه امينى 8 روايت از منابع اهل سنّت آورده است ) بعنوان نمونه :