تاج و كلام شيخ الامام عز بن جماعه و كلام معاصرانشان و ديگر علماى از شافعيان ، مالكيان و حنفيان را دربارهء او مطالعه كند تا بداند او حتى بر مثل عمر بن الخطاب و على بن ابيطالب اعتراض نموده است حاصل آنكه براى سخنان او وزنى نيست عقيده عموم بر آنست كه او اهل بدعت است ، گمراه و گمراهكننده و غالى است ، او قائل به جهت براى خداست و در اثباتش يك جلد كتاب نوشته است ، لازمهء اين مذهب عقيدهء به جسميت و محاذات و استقرار خدا است . . . .
فصل پنجم بررسى كتاب البدايه و النهايه
كتاب فوق را ابن كثير شامى متوفى 774 تأليف كرده است كه علّامه امينى دربارهاش مىگويد :
وى پرورش يافته شام بوده و روحيهء ضد علوى داشته و سعى كرده است با الفاظ قابل تأمل است ، صحيح نيست ، دروغ است و . . . حقايق را منكر شود كه بعضى از آنها به شرح زير است :
231 - اوّلين كسى كه اسلام آورد كيست ؟
وى در كتابش ( 7 / 334 ) حديث صحيحى دربارهء اينكه نخستين مسلمان و نمازگزار على ( عليه السّلام ) بود آورده است و اضافه مىكند « اين حديث از هرطريقى كه روايت شود صحيح نيست و هيچيك از احاديث زيادى كه در اينباره رسيده كه على ( عليه السّلام ) نخستين مسلمان بود صحيح نيست . »
علّامه امينى در پاسخ به تفصيل وارد اين بحث شده و جواب كافى داده است كه خلاصه آن به قرار زير است ضمن سؤال كه :
چرا احاديثى كه رجالش مورد وثوق باشند صحيح نيست ؟
1 - ده روايت از پيامبر در اين موضوع نقل مىكند كه اول مسلمان على ( عليه السّلام ) است .