نظر بر مقدار وقت باشد اهميّت اين مراتب بر حسب درازى و كوتاهى وقت آنها خواهد بود ، امّا در مرتبه پنجم و هفتم نظر در مقدار وقت آنها نيست و در نتيجه تقدّم و تاخّر آنها بر اساس ترتيب مذكور نخواهد بود ، زيرا وقت مرتبه هفتم كمتر از آنچه در مرتبهء ششم ذكر كرديم نبوده و وقت مرتبهء پنجم از مرتبهء چهارم نيز كمتر نيست .
بيان شبها و روزهاى با فضيلت
( 1 ) بدان شبهايى كه فضيلت آنها زياد است و احياى آنها تاكيد شده در سراسر سال پانزده شب است . و مريد نبايد از آنها غافل بماند ، چه اين شبها موسم خيرات و موعد تجارت براى آخرت است . هر گاه بازرگان از موسم تجارت بىخبر ماند سودى نخواهد برد و اگر مريد از فضايل اين اوقات غفلت ورزد رستگار نخواهد شد .
مىگويم : اين شبها از نظر ما شبهايى است كه گمان شب قدر به آنها مىرود مانند سه شب فرد از ماه رمضان يعنى شبهاى نوزدهم و بيست و يكم و بيست و سوّم بويژه شب بيست و سوّم و نيز چهار شب از شبهاى سال كه در روايت زير نام برده شدهاند .
اصحاب ما از امير مومنان ( ع ) روايت كردهاند كه آن حضرت دوست داشت در چهار شب از سال خود را وقف عبادت خدا كند و آنها عبارتند از شب اول ماه رجب ، شب نيمهء شعبان ، شب عيد فطر ، و شب عيد قربان . « 71 » از پيامبر خدا ( ص ) روايت شده كه فرموده است : « كسى كه شبهاى دو عيد فطر و عيد قربان را احياء بدارد روزى كه دلها مىميرند دل او نخواهد مرد . » « 72 » در اين شبها اعمال مخصوص و نمازهايى وارد شده كه در محلّ خود ذكر گرديده است .
شهيد ( ثانى ) گفته است : فضيلت احياى شب با بيدارى قسمت بيشتر شب به دست
هامش
( 71 ) مصباح المتهجّد ، شيخ طوسى ، ص 45 .
( 72 ) ثواب الاعمال صدوق ، ص 75 ؛ المسند الكبير طبرانى با سندى ضعيف از عباده ، الجامع الصّغير باب ميم .