آن به سوى قبر مطهّر پيامبر ( ص ) بازگرد و در نزديكى ستونى قرار بگير كه پايين ستون پشت سر پيامبر ( ص ) است و شانهء چپ خود را به قبر بچسبان و پس از آن شش يا هشت ركعت نماز به جاى آور و در هر ركعت حمد و سوره و در هر دو ركعت يك قنوت بخوان و چون از آنها فارغ شدى روبروى پيامبر خدا ( ص ) قرار گير و در حالى كه با آن حضرت وداع مىكنى بگو : صلّى اللّه عليك ، السّلام عليك ، لا جعله اللّه آخر تسليمى عليك ، أللّهم لا تجعله آخر العهد من زيارة قبر نبيّك صلواتك عليه و آله و ان توفّيتنى قبل ذلك فإنّى أشهد في مماتي على ما أشهد في حياتي أن لا إله إلّا أنت و أنّ محمّدا عبدك و رسولك .
مىگويم : امّا زيارت ديگر ائمّه ( ع ) در نزد قبور آنها و آداب آن و آنچه بايد در آن جا گفت و فضيلت زيارت آنان به خواست خداوند در كتاب سفر از بخش عادات بيان خواهد شد .
غزّالى مىگويد : هنگامى كه حجّگزار به شهر خود نزديك و بر آن مشرف شد مركبش را به حركت درآورد و بگويد : أللّهم اجعل لنا بها قرارا و رزقا حسنا . سپس بايد كسى را نزد خانوادهاش بفرستد تا بازگشت او را به آنها اطّلاع دهد و ورود او ناگهانى نباشد ، چه سنّت همين است كه خبر دهد ، و نبايد در شب بر خانوادهاش وارد شود و چون وارد شهر گردد نخست عازم مسجد شود و در آن جا دو ركعت نماز به جا آورد كه اين نيز سنّت است ، و هنگامى كه وارد خانهاش شود بگويد : توبا توبا لربّنا أوبا لا يغادر علينا حوبا ، و چون در منزلش آرام گرفت نبايد نعمتى را كه خداوند به او ارزانى داشته و زيارت خانه و حرم و قبر پيامبرش ( ص ) را نصيب او گردانيده فراموش و ناسپاسى كند و به غفلت و لهو و ارتكاب معاصى بازگردد ، زيرا اينها نشانه حجّ مقبول نيست بلكه علامت قبولى حجّ اين است كه چون به وطن بازگردد نسبت به دنيا بىميل و زاهد ، و به آخرت مايل و راغب گردد و خود را براى لقاى پروردگار كعبه پس از زيارت كعبه آماده سازد .
راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى ) — صفحة 261
مساهمون: الفيض الكاشاني
ص٢٦١