مىباشد عبارت است از قيام ، نيّت ، تكبيرة الاحرام ، قرائت حمد به نحوى كه به تواتر رسيده و جهر يا اخفاى آن ، خم شدن در ركوع تا آن حدّ كه كف دستها به زانوها برسد ، ذكر ركوع با حالت طمأنينه ، بلند كردن سر از ركوع به آرامى ، به جا آوردن دو سجده به نحوى كه اعضاى هفتگانه به زمين برسد ؛ ذكر سجدهها با حالت طمأنينه ، بلند كردن سر از هر سجده و نشستن در بين آن دو با طمأنينه ، ذكر شهادتين در محلّ خود با صلوات بر پيامبر و آل او ( ع ) ، گفتن سلام نماز با توجّه به اختلافى كه در آن وجود دارد ، و با ذكر سلام ، نمازگزار از نماز خارج مىشود ، همچنان كه با گفتن تكبيرة الاحرام به آن وارد شده بود . طهارت ( وضو ، غسل ، تيمّم ) كليد نماز مىباشد ، و در وجوب يا استحباب قرائت سوره بعد از حمد و خواندن قنوت و همچنين وجوب يا استحباب جهر به بسم اللّه در مواضع اخفاى آن اختلاف است .
بجز آنچه ذكر شد بقيّه آنها سنّتها و هيأتها و آداب اين سنّتها و نيز آداب نمازهاى واجب است ، و آنها همگى از نظر فضيلت و اهميّت درجات متفاوتى دارند كه مهمّترين آنها نيّت است ، و افضل اركان نماز سجود ، پس از آن ركوع و سپس قيام است ، و اين چهار عمل ، اركان نمازند ، و ترك آنها به عمد يا سهو موجب بطلان نماز است ، طهارت نيز از شروطى است كه در رديف اركان مذكور مىباشد . امام صادق ( ع ) فرموده است : « نماز سه جزء است : يك جزء طهارت ، ديگرى ركوع و جزء سوّم سجود است . » « 13 » پس از آنها نشستن براى تشهّد و ميان دو سجده است ، سپس بالا بردن دستها در تكبيرها مىباشد ، و پس از آنها شؤون و آداب ديگر نماز است كه از لحاظ فضيلت هر كدام تابع جزء متبوع خود مىباشند ، و از اين آداب و شؤون هر كدام بيشتر نمايانگر خشوع و تذلّل نمازگزار باشد آن افضل خواهد بود . بالاترين اذكار نمازگزار تكبيرة الاحرام است كه از اركان نماز مىباشد . پس از آن سورهء فاتحه و بعد
هامش
( 13 ) كافى ، ج 3 ، ص 273 : شمارهء 8 .