آن مىافزايد « 10 » ، و بعد با گوشهء چشم به سمت راست خود اشاره مىكند و مىگويد : السلام عليكم و رحمة الله و بركاته ، و ضمن گفتن اين سلام خروج از نماز را نيّت مىكند ، و در آن پيامبران و امامان و فرشتگان نگهبان را مخاطب خود مىشمرد . و اين صورت نماز كسى است كه بخواهد آن را فرادا به جا آورد .
سپس تعقيبات نماز را آغاز مىكند ، و بايد در حال تورّك و رو به قبله و در جايگاه نماز خود بوده ، و همچنان با طهارت باشد ، و از هر چه نماز را باطل مىكند ، و يا از ثواب آن مىكاهد دورى كند ، روايت است كه : « هر چه به نماز زيان مىرساند به تعقيب نيز ضرر وارد مىكند » و تعقيب از نماز نافله افضل ، و « در به دست آوردن روزى از سفر كردن به شهرها مؤثّرتر است » « 11 » ، اذكارى كه در تعقيبات نماز از اهل بيت ( ع ) وارد شده بسيار است ، و برخى از آنها در كتاب ترتيب الاوراد از اين كتاب خواهد آمد ، و افضل اين اذكار تسبيح حضرت زهرا ( ع ) است كه مطابق آنچه از امام صادق ( ع ) روايت شده فضيلت آن از هزار ركعت نماز در روز بيشتر است « 12 » .
چون از تعقيبات نماز فارغ شد ، دو سجدهء شكر به جا آورد ، و هر قدر مىتواند آنها را طولانى كند ، در اين سجدهها بازوهايش را بر زمين بگستراند ، و سينه و شكمش را به آن بچسباند ، و پيشانى و گونههايش را بر خاك نهد ، و با نهادن گونهها بر خاك جدا بودن اين دو سجده از هم تحقّق مىيابد ، و در آنها با خواندن ادعيهء مأثور كه پارهاى از آنها پيش از اين ذكر شده است دعا كند .
تمييز واجب و مستحب و تفاوت بعضى از مستحبّات با يكديگر
( 1 ) مىگويم : همهء آنچه ذكر كرديم سنّتها و هيأتها و آدابى است كه سزاوار است جوينده راه آخرت تمام آنها را رعايت كند ، ليكن آنچه از آنها واجب
هامش
( 10 ) تهذيب ، ج 1 ، ص 162 .
( 11 ) مفتاح الفلاح ، ص 9 ؛ كافى ، ج 3 ، ص 342 ؛ تهذيب ، ج 1 ، ص 164 .
( 12 ) كافى ، ج 3 ، ص 343 ، شمارهء 14 و 15 .