موسى بن بكر به امام صادق ( ع ) عرض كرد : ياران ما مىگويند كوتاه كردن شارب و چيدن ناخن بايد در روز جمعه انجام گيرد ؛ امام ( ع ) فرمود : « سبحان الله آنها را بگير خواه در روز جمعه و خواه در ديگر روزها ، و فرمود : هر زمان كه ناخنها بلند شدند ، آنها را قيچى كن . » « 97 » پيامبر خدا ( ص ) به مردها فرمود : « ناخنهايتان را بچينيد . » ، و به زنان فرمود : « آنها را واگذاريد كه برايتان زينت بيشترى است . » « 98 » امام صادق ( ع ) فرمود : « هر گاه ناخن و مو را بچينيد آنها را دفن كنيد كه اين سنّت است . » « 99 » روايت شده كه : « دفن مو ، ناخن و خون از سنّت است . » « 100 » مىگويم : ما دعايى را كه در هنگام چيدن ناخن و كوتاه كردن شارب وارد شده نقل كرديم امّا ترتيب عمل بنا به روايتى كه در كتاب كافى و من لا يحضره الفقيه « 101 » آمده اين است كه در گرفتن ناخنها از انگشت كوچك دست چپ شروع ، و به انگشت كوچك دست راست ختم كنيد ، عكس اين و غير از اينها نيز روايت شده است .
غزّالى مىگويد : من در كتابها نديدهام كه خبرى دربارهء ترتيب گرفتن ناخن روايت شده باشد ، ليكن شنيدهام روايت شده كه پيامبر خدا ( ص ) دست راست را از انگشت سبّابه شروع و به انگشت شست ختم مىكرد ، و دست چپ را از انگشت كوچك شروع و به انگشت شست پايان مىداد « 102 » .
من هنگامى كه در اين خبر تأمّل كردم آنچه دليل صحّت روايت است به ذهنم رسيد ، چه امثال اين معانى در ابتداى امر روشن نمىشود مگر آن كه فروغى از انوار نبوّت بر خاطر بتابد . امّا دانشمند با بصيرت منتهاى همّتش اين است كه
هامش
( 97 ) - الفقيه ، باب غسل الجمعه شماره 102 .
( 98 ) - الفقيه ، باب غسل الجمعه شماره 103 .
( 99 ) الفقيه ، باب غسل الجمعه ، شماره 104 .
( 100 ) الفقيه ، باب غسل الجمعه ، شماره 105 .
( 101 ) كافى ، ج 6 ، ص 492 ، به شمارهء 16 ؛ الفقيه ، باب غسل الجمعه ، به شمارهء 92 .
( 102 ) عراقى گفته است : من براى اين حديث هيچ اصل و مأخذى نيافتم ، و ابو عبد الله مازرى در ردّ بر غزّالى اين حديث را انكار و او را سرزنش كرده است .