و اعفوا اللّحى « 30 » يعنى شارب را كنار لب قرار دهيد ، و حفاف به معناى پيرامون است . خداوند فرموده است :
وَ تَرَى الْمَلائِكَةَ حَافِّينَ مِنْ حَوْلِ الْعَرْشِ
« 31 » و در الفاظ ديگرى فرموده است : أحفوا الشّوارب « 32 » و اين دلالت بر قطع آنها از ته دارد ، و عبارت حفوا مشعر بر قطع آنها در كمتر از اين حدّ است . خداوند متعال فرموده است : ان يسألكموها فيحفكم تبخلوا « 33 » ، . . . يعنى بر شما اصرار ورزد . امّا تراشيدن شارب خواسته نشده ، و چنان كه از برخى صحابه نقل كردهاند احفاء نزديك به تراشيدن است . يكى از تابعين مردى را ديد كه شاربش را از ته زده است ، به او گفت : مرا به ياد اصحاب پيامبر خدا ( ص ) انداختى . و در گذاشتن سبيل كه آن دو طرف موى لب است باكى نيست ، و بعضى از صحابه سبيل داشتند ، زيرا آن دهان را نمىپوشاند ، و چربى خوراك در آن باقى نمىماند چون طعام با آن برخورد نمىكند ، و معناى اعفوا اللحى اين است كه ريشها را انبوه كنيد . در خبر آمده است كه « يهود شارب را مىگذاشتند و ريش را قيچى مىكردند پس شما با آنها مخالفت كنيد . » « 34 » و برخى از عالمان تراشيدن شارب را مكروه و بدعت دانستهاند .
مىگويم : از طريق خاصّه ( شيعه ) حديثى است كه در الفقيه « 35 » از پيامبر ( ص ) نقل شده كه آن حضرت فرموده است : « مجوس ريش خود را با قيچى و شارب را انبوه مىكردند ، و ما شارب را قيچى و ريش را انبوه مىكنيم ، و اين مطابق فطرت است . » و نيز فرموده است : « شاربها در حدّ لبهايتان و ريشهايتان انبوه باشد ، و خود
هامش
( 30 ) سنن ، نسائى ، ج 8 ، ص 129 ؛ مسند احمد ، ج 1 ، ص 52 ، يعنى شاربها در حد لبهايتان و ريشهايتان انبوه باشد .
( 31 ) زمر / 75 : ( در آن روز ) فرشتگان را مىبينى كه بر گرد عرش خدا حلقه زدهاند .
( 32 ) صحيح ، مسلم ، ج 1 ، ص 153 ؛ نسائى ، ج 1 ، ص 16 ، از ابن عمر .
( 33 ) محمّد / 37 : هر گاه اموال شما را مطالبه كند و حتى اصرار ورزد بخل مىورزيد .
( 34 ) مسند ، احمد ، ج 2 ، ص 356 ؛ دعائم الاسلام ، قاضى نعمان ؛ مستدرك ، نورى ، ج 1 ، ص 59 .
( 35 ) همان مأخذ ، ص 31 ، به شمارهء 119 .