آن را نجس نمىكند ، مگر آن كه رنگ يا طعم و يا بوى آن تغيير كرده باشد . » « 15 » ، در خبر صحيح از امام صادق ( ع ) آمده است : هر زمان آب بر بوى مردار غلبه كرد با آن وضو بگير و از آن بياشام ، و هر گاه آب تغيير كرد و طعم آن دگرگون شد از آن وضو مگير و مياشام . » « 16 » همچنين از آن حضرت روايت است : « آب طاهر است و طهارت داده نمىشود . » « 17 » ، از بسيارى از احاديث ائمّه ( ع ) و مدارك معتبر و اجماع مسلمانان برمىآيد كه ازالهء نجاست با آب قليل جايز است ، زيرا آب از حالت پاكى و پاككنندگى بيرون نمىرود مگر اين كه نجاست بر آن غلبه كند ، و يكى از اوصاف سه گانهء آن را تغيير دهد ، ليكن اكثر اصحاب ما و گروهى از عامّه معتقدند كه اگر آب كمتر از يك كرّ يا دو قله « 18 » باشد به مجرّد تماس با نجاست نجس مىشود ، و حديثى را در اين مورد روايت مىكنند ، امّا اصحاب ما از امام صادق ( ع ) نقل كردهاند كه فرموده است :
« هر گاه آب به اندازهء يك كرّ برسد هيچ چيزى آن را نجس نمىكند . » « 19 » ، سنّيان از پيامبر ( ص ) نقل كردهاند : « اگر آب به اندازهء دو قلّه برسد نجس نمىشود . » « 20 » ، اين در عمل احوط است .
غزّالى گفته است : « اين مذهب شافعى است » و من دوست داشتم كه او از مذهب مالك پيروى مىكرد كه مىگويد آب هر چند كم باشد نجس نمىشود مگر اين كه اوصاف آن تغيير كند ، زيرا آب همواره مورد نياز ، و اشتراط دو قلّه باعث وسواس ، و تهيّهء آن براى مردم موجب مشقّت است ، و به جان خودم سوگند
هامش
( 15 ) المعتبر ، محقّق ، ابواب الطّهارة ، در اوّل السّرائر ابن ادريس به طور مرسل و گفته است :
روايت اين قول از پيامبر اكرم ( ص ) مورد اتفاق است .
( 16 ) كافى ، كلينى ، ج 3 ، ص 4 ، به شمارهء 3 .
( 17 ) نخستين حديث فروع كافى .
( 18 ) قلّه مقدار 300 صاع آب ، و هر دو قله معادل يك كرّ است .
( 19 ) كافى ، ج 3 ، ص 2 ، به شمارهء 1 و 2 .
( 20 ) اين حديث را شافعى ، ابن خزيمه ، ابن حبّان ، حاكم ، دار قطنى ، بيهقى و ابن ماجه نقل كردهاند ( نيل الاوطار ، ج 1 ، ص 41 ) .