است از آن فلك از زمين ، و حضيض نزديكترين مواضع است ، و حضيض هميشه مقابل اوج است و كوكب چون از حضيض گذشت صاعد مىشود روى به اوج و چون شش برج طى نمود به اوج مىرسد ، چون از اوج گذشت هابط مىشود و چون شش برج طى نمود به حضيض مىرسد ، و اوجات ثابت نيستند بلكه متحركند به حركت ثوابت مگر اوج قمر كه آن حركتى سريع كند و چون در حال تحرير به جز رسالهاى كه در سنه يك صد و شصت و هفت جلالى نوشته بود حاضر نبود تا اختلافى كه به سبب ارصاد به هم رسيده ملاحظه شود ، اوجات و حركت آنها را به نوعى كه در آنجا ثبت بود نوشته شد و هر كس هر وقت خواهد به حساب موضع اوجات را تعيين مىتواند نمود .
در آنجا گفته كه اوج غير قمر هر سال پنجاه و چهار ثانيه و هر ده سال نه دقيقه و هر شصت و شش سال و هشتماه يك درجه طى كند .
و مواضع اوجات در سال صد و شصت و هفت جلالى اين است :
اوج زحل ح يه ز ، اوج مشترى ه كويج ، اوج مريخ ج يط ط ، اوج شمس ب كط لح ، اوج زهره ب يط لز ، اوج عطارد رام .
و مخفى نماند كه به حساب مذكور چون حركت اوج هر يكصد سال يك درجه و نيم مىشود در سال تحرير اين كتاب كه سنهء هفتصد و بيست و نه جلالى است و پانصد و شصت و دو سال از تحرير رساله مذكوره گذشته اوجات هشت درجه و بيست و پنج دقيقه و چهل و هشت ثانيه حركت كرده خواهند بود ، و چون رفع ثوانى نمائى چون از نصف متجاوز است هشت درجه و بيست و شش دقيقه حركت اوجات خواهد بود ، پس مواضع اوجات به اين نحو خواهد بود : زحل د كب يد ، مشترى ودن ، مريخ د كز يو ، شمس ج ز مه ، زهره ب كز مد ، عطارد ز ط مز .
در معرفت جوز هر ستارگان
* فائده :
بدان كه جوز هر ستارگان نقطهاى است كه مدار آن كوكب در آن