بسم اللّه الرّحمن الرّحيم و بعد ، از آنجا كه كمال ملالت حاصل بود ، چيزى كه طبيعت را بدان شاغل توان نمود لازم شد ، نسخهاى از نوادر حكايات دجين ابن ثابت البصرى المشهور بجحا كه به لغت عربى جمع آوردهاند به دست افتاد . پس از مطالعه ، معلوم شد كه صاحب اقوال مذكور همان ملّا نصر الدّين است كه نام نامى و اسم گرامى او بين الخواص و العوام مشهور است . لهاذا من باب تفريح خاطر و سرور قلب محزون ، رأى حقير بر آن قرار يافت كه اين نسخه را از لغت عربى به عبارت فارسى ترجمه سازم تا قلب حزين و خاطر غمين زندانيان ورطهء غم و الم را از مطالعهء آن انبساطى حاصل آيد ، و من اللّه الاستعانة فى دفع جميع الهموم ، و هو المفّرح من كلّ الغموم ، آمين يا ربّ العالمين .
در تحقيق حالات ايشان
نام و لقب جحا « 1 » را از آن قرارى كه استاد العلّامه و قدوة الفهّامه شيخ كمال الدّين دميرى در كتاب افادات باب حياة الحيوان ذكر نموده است ، در تحت لفظ داجن كه به معنى گوسفند خانگى است كه او را در خانه آب و علف داده باشند . دجين بن ثابت المكنّى بابو الغصن اليربوعىّ « 2 » البصرى شمرده و داخل اهل علم بوده است و روايت حديث از قول اسلم غلام عمر و بن هشام ابن عروة بن زبير
هامش
( 1 ) . در اصل : ملّا نصر الدين . مترجم در اينجا خلط و اشتباه كرده ، نام ملّا نصر الدّين در دميرى ، حياة الحيوان نيامده ، بلكه همانطور كه در متن آمده نام دجين بن ثابت كه اسم جحا است آمده است .
( 2 ) . يربوعى : منسوب به يربوع كه نام قبيلهاى است .