على اللّه « 1 » ، نهم الممتحنة : على أن لا يشركن باللّه « 2 » ، و دهم در سورهء القلم : أن لا يدخلنّها اليوم « 3 » ، و در سورهء يوسف اختلاف است : أن لا تعبدوا إلّا إيّاه « 4 » .
أن لن « 5 » : در جميع قرآن به نون است ، مگر در سه جايگاه كه بى نون بايد نوشت :
الكهف : ألّن نّجعل لكم موعدا « 6 » ، دوم ، المزّمّل : ألّن تحصوه « 7 » ، سوم ، القيامة : ألّن نجمع عظامه « 8 » .
فإن لم « 9 » : و در هر چه در قرآن « فإن لم » آيد با نون بايد نوشت : مگر در يك جا : در سورهء هود : فألّم « 10 » يستجيبوا لكم « 11 » .
إلّا : و هر چه در قرآن « إلّا » آيد بى نون بايد نوشت ، چنان كه « 12 » : إلّا تنفروا « 13 » ، و إلّا تصرف « 14 » ، و إلّا تغفر « 15 » « 16 » . اين حرفها يكى است . اگر خواهند بى نون بنويسند « 17 » و اگر با نون بنويسند بر اصل است كه بنوشتهاند ، زيرا كه دو حرف است : إن ، لا . و اگر بى نون بنويسند بر لفظ نوشتهاند ، زيرا كه نون ساقط گشته است در لفظ و مدغم گشته است نون در لام ، و قرّا را در وى خلاف است .
أمّن : و هر چه در قرآن « أمّن » آيد پيوسته بايد نوشت ، مگر در چهار جا : اوّل ، نساء : أم من يكون عليهم « 18 » ، دوم ، التوبة : أم من أسّس « 19 » ، سوم ، الصّافّات : أم من خلقنا « 20 » ، چهارم ، حم فصّلت : أم من يأتى آمنا يوم القيامة « 21 » .
ممّا : در همهء قرآن پيوسته بايد نوشت ، مگر سه جا گسسته بايد نوشت : اوّل ، النساء :
فمن ما ملكت أيمانكم « 22 » دوم ، الروم : هل لكم من ما ملكت « 23 » ، و سوم ،
هامش
( 1 ) آيهء 19 .
( 2 ) آيهء 12 .
( 3 ) آيهء 24 .
( 4 ) آيهء 40 .
( 5 ) س : ألّن .
( 6 ) آيهء 48 .
( 7 ) آيهء 20 .
( 8 ) آيهء 3 .
( 9 ) چ : + كه بى نون بايد نوشتن .
( 10 ) س : فإن لم .
( 11 ) آيهء 14 .
( 12 ) چ : + الا تفعلوا .
( 13 ) آيهء 39 .
( 14 ) آيهء 33 .
( 15 ) س : تغفروا ، چ : + و إلّا تنصروا .
( 16 ) آيهء 47 .
( 17 ) چ : اگر خواهند با نون نويسند و اگر خواهند بى نون لا .
( 18 ) آيهء 109 .
( 19 ) آيهء 109 .
( 20 ) آيهء 11 .
( 21 ) آيهء 40 .
( 22 ) آيهء 25 .
( 23 ) آيهء 28 .