اطلاعات تاريخى ، اخبار سلف و شامل نكاتى ادبى ، امثال ، حكم و پند و اندرز و آميخته با شعر و ادب بود . كسى از سخنان ايشان خسته نمىشد . در پايان منبر از روى يادداشتهاى خود ، مقتل مىخواند . منبر ايشان به سبك منبر حاج ميرزا حبيب اللّه خراسانى بود . خود وى مىگفت : « در مدّت عمرم منبرى به جامعيت و تأثير منبر مرحوم ميرزا حبيب اللّه مجتهد نديدم . »
از ميرزا چند كتاب و مقدارى يادداشتهاى پراكنده باقى مانده است :
سه مقاله ، دو مقاله ، تعليقات بر شرح نهج البلاغة ابن ابى الحديد ، شرح بخشى از گوهر مراد و مجموعه اشعار و جنگ خطابه از اين مجموعه است .
از آن ميان فقط سه مقاله و مجموعه اشعار به چاپ رسيده است . دو مقاله و سه مقاله هر دو در زمينهء دينشناسى و گفتگو با ارباب اديان و ملل و نحل است . ميرزا ، بنا به درخواست برخى از بزرگان ، سه مقاله را در نقد و بررسى مقالات ماترياليستها ، مسيحيان و مسلمانان نوشت .
حضور كمونيسم شرق ، و مسيحيت سازمانيافتهء غرب ، چنين كارى را در آن روزگار مىطلبيد . بويژه كتاب سه مقاله ميرزا بسيار بىطرفانه نوشته شده است و به دور از هرگونه تعصّب و لجاج است . سه مقاله كه به صورت مناظره نوشته شده ، تاكنون سه نوبت به چاپ رسيده است و در زمان نشر مورد ستايش مجامع علمى قرار گرفت . به درخواست حاج شيخ عبد الكريم حائرى ، ميرزا صد جلد از اين كتاب را به قم فرستاد . شيخ عبد الكريم خطاب به فضلاى قم گفته بود : اگر خواستيد كتاب بنويسيد ، مثل اين بنويسيد . سه مقاله گذشته از شواهدى كه براى بيان مقصود از تورات و انجيل آورده باورهاى گروههاى الحاد قرن حاضر را در خود منعكس كرده است .
ميرزاى نوقانى به نظم و انضباط توجه تام داشت و مىكوشيد اين خصلت بسيار مهم و حياتآفرين را در حوزهء مشهد احيا كند . او از
مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي ) — صفحة 484
مساهمون: غلامرضا جلالى
ص٤٨٤