مرحوم ميرزاى نوقانى در آغازين سال سدهء چهاردهم هجرى ، يعنى سال 1300 ه ق در مشهد مقدس رضوى در محلهء نوقان چشم به جهان گشود و به ميرزاى نوقانى اشتهار يافت .
ميرزا تا 27 سالگى در مشهد به تحصيل دانشهاى دينى پرداخت .
ادبيات را در مدرسهء نواب از محضر ميرزا عبد الجواد اديب نيشابورى ( م :
1344 ه ق ) آموخت . فقه و اصول را نزد آية اللّه حاج شيخ حسنعلى تهرانى ( م : 1325 ه ق ) كه يگانه عصر در ورع و تقوا بود فراگرفت و پارهاى ديگر از فقه و اصول را پس از درگذشت حاج شيخ حسنعلى تهرانى ، از حاج سيّد عباس شاهرودى ( م : 1341 ه ق ) از علماى برجسته مشهد آموخت .
ميرزا به سال 1327 ه ق سه سال پس از انقلاب مشروطيت ، به منظور فراگيرى دانشهاى دينى ، رهسپار نجف شد و دروس خارج فقه و اصول را در محضر حضرات آيات : محمّد كاظم خراسانى و سيّد محمّد كاظم يزدى ( م : 1337 ه ق ) و شريعت اصفهانى ( م :
1339 ه ق ) فراگرفت ، و چند ماه پس از ارتحال آخوند ( م : 1329 ه ق ) با تكميل تحصيلات و اخذ اجتهاد از ميرزا محمّد تقى شيرازى ، مشهور به ميرزاى دوم ( م : 1338 ه ق ) و حاج شيخ عبد اللّه مازندرانى ( م : 1330 ه ق ) به ايران بازگشت و در مشهد به تدريس دروس حوزوى و ارشاد مردم همّت گماشت و چهل سال از عمر خود را در راه تدريس و خدمات معنوى به مردم خراسان و اعتلاى فرهنگ اين سرزمين صرف كرد .
ميرزا دو بار ازدواج كرد . همسر اول ايشان ، دختر مرحوم شيخ محمّد باقر نوقانى بود كه از دوستان نزديك مرحوم ميرزا حبيب اللّه مجتهد شمرده مىشد و پس از وى بخشى از امور دينى شهر را در اختيار گرفت . همسر دوم ميرزا دختر مرحوم سيّد حسين امام ، يكى از سادات و علماى متّقى مشهد بود . ميرزا مهدى نوقانى ( 1314 - 1341 ه ق ) فرزند ميرزاى نوقانى از اين همسر است .
مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي ) — صفحة 481
مساهمون: غلامرضا جلالى
ص٤٨١