سردار عشاير را زير پا نهاد ، صولت الدوله ، نيز تصميم به اتحاد با ناصر ديوان كازرونى عليه انگليس گرفت . از طرفى دولت آلمان نيز با استفاده از روحيهء ضد انگليسى صولت الدوله مرتب وى را عليه بريتانيا تحريص مىكرد 21 البتّه بهرهبردارى صولت الدوله از تخاصم بين آلمان و انگليس به لحاظ سياسى عملى زشت محسوب نمىشد ؛ چرا كه بسيارى از رجال ملى و وطندوست ايرانى در اثناى جنگ بين الملل اول ، براى كم كردن شر انگليسها از ايران با نيروهاى آلمان همكارى مىكردند .
رسيدن حكم جهاد سيد عبد الحسين لارى ، مجتهد بزرگ فارس عليه انگليسها عامل مهمى براى آماده كردن سردار عشاير براى جنگ با انگليسها بود . صولت الدوله پس از يك مكاتبهء سرد و خشن با سرپرسى سايكس ، از ناصر ديوان كازرونى خواست تا مهياى نبرد شود و در خردادماه 1297 خورشيدى رسما به انگليسها اعلان جنگ داد و نظرش از اين جنگ آن بود كه پليس جنوب را كه انگليسها خودسرانه در جنوب ايران زير نظر و تعليمات افسران انگليسى تشكيل داده بودند ، به كلى از بين ببرد تا اينكه بيگانگان هيچگونه نفوذى در ايران نداشته باشند . در اولين برخورد ، پست خان زنيان به تصرف مجاهدين قشقايى و كازرونى درآمد . جنوبىها پس از مدتى كه به فتوحاتشان ادامه دادند ، موفق به محاصرهء شيراز شدند . مدت يك ماه و نيم پيروزى ادامه داشت . ساخلوهاى قوامآباد ، زرقان و سيوند در جادهء شيراز - اصفهان نيز به وسيلهء عشاير خلع سلاح شدند . در آستانهء فتح كامل مجاهدين ، انگليسها از حربهء قديمى اختلافات ميان برادران صولت الدوله سود جستند و با خريدن دو تن از آنان ، كفهء ترازو را به سود خود سنگين كردند . به على خان سالار حشمت ده هزار ليرهء طلا و وعدهء ايلبيگى و به احمد خان ضيغم الدوله سى هزار ليرهء طلا و وعدهء ايلخانى داده شد . محمد على خان كشكولى كه قبلا مذاكراتش را با انگليسها آغاز كرده بود ، با دريافت پانزده هزار تومان پول نقد ، مقدارى اسلحه و وعدهء حكومت كازرون و رياست راه شيراز - كازرون به سالار حشمت ملحق شد .
در تهران نيز ، دولت وثوق الدوله براى انگليسها خوشرقصى مىكرد و از همين رو وثوق الدوله رئيسالوزرا ، دستور سركوبى كامل صولت الدوله را صادر كرد . شيوع بيمارى انفلوآنزا و نزديك شدن پايان جنگ جهانى اول به نفع متفقين كار را بر قشقايىها سختتر
زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي ) — صفحة 221
مساهمون: حسن مرسلوند
ص٢٢١