همانطور كه با شاگردان خود سخن مىرانيد صحبت كنيد . » و اين اندازه فروتنى و سادگى از طرف يك چنين نابغهاى كه در تاريخ كمنظير است ، موجب حيرت و شگفتى من شد و هيچگاه من چنين درس بزرگى را فراموش نخواهم كرد و پس از آن ملاقات كاملا معتقد شدهام كه علم و بزرگى واقعى همواره با فروتنى و سادگى توأم و همراه است . . . »
شرح
( 13 ) - على اصغر حكمت در كتاب خود به نام سى خاطره ، دربارهء بركنارى خود چنين نوشته است :
« روزى از روزهاى اوايل تيرماه 1317 بندهء نويسنده به سمت وزير معارف در يكى از جلسات شوراى دانشگاه ( در مدرسهء حقوق - كوچهء اتابك ) شركت داشتم . ناگهان پاكتى براى من آوردند كه با خط درشت بر روى آن نوشته بود : خيلى فورى . اين نامه از وزارت خارجه به امضاى مرحوم على سهيلى وزير خارجهء وقت بود كه به وزير معارف نوشته و به كار مؤكدى اشاره مىكرد . مضمون آن اين بود كه چون روز اوّل ژوئيه 1931 ( 10 تير 1317 ) وزير معارف دولت جمهورى فرانسه ، در باغ تويللرى پاريس نمايشگاه خاص صنايع ظريفهء ايران را افتتاح مىكند و به احترام كشور ايران از آثار هنرى آن مملكت آثار قابل توجهى در معرض تماشاى مردم جهان از خاص و عام مىگذارد ، خيلى ضرورى است كه از طرف وزير معارف ايران به پاس اين خدمتى كه به هنر ايرانى كردهاند ، تلگرافى در تبريك و تشكر ، به او مخابره شود و در اين امر تسريع بايد كرد كه درست در جلسهء تشريفاتى افتتاح به موقع برسد . من حساب كردم كه فقط چند روز به موقع معهود مانده است ، با شتاب بسيار تلگراف خوبى شامل مراتب شادباش و سپاسگزارى تهيه شد و من امضاء كردم و به فوريت به تلگرافخانه فرستادم . غافل از اينكه با اين امضاء حكم عزل و انفصال خود را صادر مىنمايم .
ترجمهء فارسى تلگراف عينا روز بعد در روزنامهء اطلاعات درج و منتشر شد . چند روز پس از آن از دفتر مخصوص شاهنشاهى نامهاى به فوريت خطاب به شخص اين بندهء نويسنده رسيد كه امر كرده بودند ، سابقه و پروندهء تلگراف كه به پاريس مخابره شده بود ارسال دارم . بنده نيز خالى از هر انديشه ، سابقهء پروندهء مطلوب را به دفتر مخصوص فرستادم . روز بعد شكوه الملك رئيس دفتر شاهنشاهى با تلفن تقاضا كرد كه ايشان را ملاقات نمايم . بنده نيز اطاعت كردم . در اين ملاقات ايشان اظهار داشتند : « از اين تلگراف خاطر مبارك شاهانه بسيار آزرده شده است و امر فرمودند كه پرونده را براى بررسى نزد رئيس الوزراء بفرستم تا رسيدگى كنند . » ضمنا گفت : « اعليحضرت همايونى به شدّت متغيرند و فرمودهاند چرا بدون اجازه اين تلگراف صادر شده است . »
همان شب در جلسات هيئت وزرا كه در كاخ سعدآباد تشكيل شد ، شخص شاهنشاه مرا در معرض خطاب قرار داده گفتند : « مگر از جريان امور آگاه نيستيد و نمىبينيد كسانى كه با خارجىها رابطه دارند ، چگونه مورد مجازات واقع مىشوند ! » و سپس رو به نخستوزير ( محمود جم ) فرمودند : « اين كار بايد دقيقا تحقيق شود ، رسيدگى نماييد تا مطلب معلوم شود . » من عرض كردم كه اين تلگراف را برحسب