دارو آنجا بود . مىگفت مريض است و همه پزشكان نيز تصديق كردهاند .
س : پس از فوت چرا طبيب معاينه نكرده ؟
ج : براى اينكه مقرر بود متهم سياسى را هيچكس نبيند .
احمد كسروى وكيل مدافع سرپاس مختارى رئيس كل شهربانى وقت ، در دفاع از متهم كه يكى از موارد اتهامش ، دستور قتل عمد عبد الحسين ديبا بود ، در قسمتى از دفاعيات خود در دادگاه گفت : « اما ديبا اين شخص كه در اروپا درس خوانده بود ، از آنجا جز بىدينى و ماديگرى نياورده بود . وقتى هم در دربار استخدام شد ، به يكرشته خوشگذرانيها پرداخت كه جز مايهء بدنامى نبود و سرانجام در نتيجه اينكه با مجلل الدوله پدرزن شاه قمار كرده و از او برده بود ، از دربار رانده شد . و در اين هنگام كسانى فرصت يافته و از دستش شكايت كردند و در دادگاه به اتهام كلاهبردارى محكوم گرديد و به زندان افتاد . »
به هرجهت پروندهء عمر مردى كه روزى در سياست ايران صاحب قدرت و شوكت بود ، بسته شد . مردى كه دورترها به كميتهء مجازات سمپاتى داشت و ميرزا عبد الحسين شفائى يكى از عوامل مؤثر كميتهء مجازات در اعترافاتش پس از دستگيرى چنين نوشته : « . . .
ميرزا اسماعيل خان در كار ادارى با همكاران خود طورى رفتار مىكرد كه همه از رفتار و حركات و برخورد تند و زنندهاش منزجر و عاصى بودند و خوب به خاطر دارم روزى كه او را ترور كردند ، در اطاق ترجمان الدوله بودم ، وكيل الملك برادر حشمت الدوله به محض اطلاع از واقعهء قتل ميرزا اسماعيل به سجده افتاد و من او را توبيخ و سرزنش كردم و گفتم هرچه بود گذشت و حالا ديگر جايز نيست كه بر مرگ كسى شادى كنى . معهذا هيچگاه نمىگويم كه وكيل الملك در قتل ميرزا اسماعيل خان دخالت و مشاركت داشت . . . . » [ 1 ]
هامش
[ 1 ] م : 1 - هدايت مخبر السلطنه ، مهدى قلى خان . خاطرات و خطرات .
2 - سيفى فمى تفرشى . پليس خفيه ايران .
3 - معتضد ، خسرو . پليس سياسى .
4 - بامداد ، مهدى . شرح حال رجال ايران ، ج / 5 .
5 - مكى ، حسين . تاريخ بيست سالهء ايران ، ج / 5 .
6 - دكتر محبوبى اردكانى ، حسين . تاريخ مؤسسات تمدنى جديد در ايران ، ج / 2 .
7 - تبريزى ، جواد . اسرار تاريخى كميتهء مجازات .
8 - شجيعى ، زهرا . نمايندگان مجلس شوراى ملى . . . .