نتيجه مورد نظر خويش را دريافت كرده است . وى سند روايات را به طور كامل ذكر مىكند .
در اين كتاب ، نويسنده نخست در فضيلت پيامبر عظيم الشأن ( ص ) ، و اهل بيت ( ع ) ، به ويژه امير مؤمنان على ( ع ) ، مطالبى را عنوان كرده و زواياى گوناگونى از زندگى اهل بيت را با استناد به آيات قرآن ، شرح داده است . آنگاه از فضيلت اعمال روز مباهله سخن به ميان آورده است . سپس سبب نزول آيه و داستان مباهله را از طريق شيعه و سنّى با ذكر چند روايت از صحيح مسلم ، تفسير كبير ، و تفسير كشّاف فخر رازى ، شرح داده و در پايان كتاب ، از فضيلت پيامبر خدا و اهل بيت هدى ( ع ) ، كه در كتابهاى انبياى پيشين آمده است ، مطالبى را بازگو كرده است . « 1 »
955 . تفسير آياتالولايهء راز شيرازى [ چ 1399 ق ]
مؤلّف تفسير « آيات الولاية » ، ميرزا ابو القاسم بن عبد النبى حسينى شريفى شيرازى معروف به ميرزا بابا و متخلّص به « راز » ، يكى از اعيان تفسيرى قرن چهاردهم هجرى مىباشد .
اين تفسير ، پيرامون هزار و يكآيه قرآن مجيد ، به زبان فارسى است ، كه به اعتقاد مؤلّف در حق ائمّه اطهار ( ع ) ، نازل شده است .
مؤلّف عارف آن ، كتاب را با مقدّمهاى همراه با قصيدهاى بلند آغاز كرده است سپس در متن كتاب آياتى را كه در باب ولايت امام على ( ع ) ، و خاندان وى نازل گشته است ، يكايك برشمرده و در هر مورد نظر مفسّرانى چون :
طبرى ، بيضاوى ، قمى ، گازر ، و ديگران را آورده است ، سپس احاديثى را كه به مناسبت آن موضوع روايت شده ، نقل كرده است ، آنگاه موضوع ولايت را با مضامين آيات و احاديث منطبق ساخته است .
مؤلّف ، به انگيزهء دفاع از ولايت 1001 آيه را گرد آورده است ، كه از ميان آنها 300 آيه ، مجمع عليه و ما بقىِ به طريقهء روايات خاصّه مؤوّل در شأن ايشان است . اين كتاب كه بنا به مادهء تاريخ آن ( بلغ العلى بكماله ) ، در 1271 ق ، ( 1855 م ) تأليف يافته در دو جلد ، به قطع رحلى ، ج اول 457 و جلد دوم آن ، 464 صفحه در 1323 ق ، مطابق 1905 م ، چاپ سنگى شده است . جلد اوّل ، مشتمل بر مقدّمه و تفسير و تأويل آياتى برگرفته از آغاز تا اواخر سوره انبياء ، جلد دوّم از اواخر سورهء انبياء تا سورهء اخلاص است . درست از دو راه تأسيس حكومت معنوى در ايران و رقابت تنگاتنگى كه با عثمانى جريان داشت . به نظر مىرسد ظاهرا از سدهء دهم ه . ق ، تأليف اينگونه كتابها اندك اندك رواجى داشته است ، در همين سده ، علىّ بن حسن زوّار ، ترجمه الخواصّ را در همين باب ، نوشته كه نسخهاى خطّى از آن ، در كتابخانهء آستان قدس رضوى ، به شماره 1460 ، موجود است . در اواخر سدهء بعد « مصابيح الظلام » ، تأليف شده است ، ( مشكات 2 / 731 / 732 ) ، ولى از زمان ميرزا ابو القاسم به بعد ، كه تأليف كتابهايى از نوع آيات الولاية ، عموميّت يافت و مؤلّفان شيعى به بازيافتن ادلّهء امامت در آيات قرآن كريم پرداختند ، از آن ميان :
محمد بن محمد رفعت شيرازى ، نويسندهء آيات الولاية فى اثبات خلافة على ( ع ) ، ( بمبئى 1316 ق ، 1898 م ) ، سيد عبد الحسين بن عبد اللّه دزفولى ، نويسنده الآيات النازلة فى شأن على ( ع ) ، ( شيراز 1319 ق 1901 م ) ، نيز كتابهايى در همين زمينه پديد آوردهاند ، كه به آيات الائمّه ، شهرت يافته است . آيات الائمة ، نوشته كوثرعلى شاه ، ( حاج محمد رضا 1247 ق - 1831 م ) چاپ تهران بىتاريخ ، آيات الائمّه ، نوشته حاج ميرزا على نقى ، فرزند كوثرعلى شاه ، كه در سال 1274 ه . ق ، تأليف
هامش
( 1 ) تفاسير تكنگارى از فصلنامه پژوهشهاى قرآنى ، شماره 2 ، ص 330 .