مفسّران نامدار قرن اوّل آشنايى ما در اين قرن با زندگى مفسّران عاليقدر زير اعمّ از صحابه و تابعين مىباشد آنان كه در قرن اوّل در آن محدودهء 100 سال نخستين هجرى زندگى مىكردند خواه صحابى باشند و خواه تابعى :
1 . عبد اللّه بن مسعود .
2 . عبد اللّه بن عباس .
3 . ميثم تمّار .
4 . جابر بن عبد اللّه انصارى .
5 . أبىّ بن كعب .
6 . سعيد بن جبير .
7 . ابو الأسود دئلى .
8 . ابو صالح ميزان بصرى .
9 . عكرمه مولى ابن عباس .
10 . ابو الدّرداء .
* مفسّران قرآن در قرن نخستين هجرت با سپاس حضرت حقّ كه توفيق تتميمبخش سلسلهء 14 نور پاك و 14 اختران روشنگرى را عنايت فرمود و مورد مطالعهء خوانندهء گرامى قرار گرفت حال بر آنيم كه مفسّران عاليقدر قرآن را به ترتيب ازمنه و قرون ، و برحسب گذشت اعصار و توالى ايّام ، مورد مطالعه و بررسى قرار دهيم .
1 . ابن مسعود سيّد القرّاء [ ت : 32 - 33 ه ]
عبد اللّه بن مسعود يكى از پيشتازان و پيشكسوتان علوم قرآنى و معارف آسمانى و يكى از پيشگامان در پذيرش اسلام و از پرثمرترين افراد در زمينهء قرآن ، فقه و فتوى و يكى از مشعلداران تفسير قرآن مجيد در آن روزهاى نخستين اسلام مىباشد او در بين اصحاب و ياران رسول خدا ( ص ) رتبت و الا و جايگاه شامخى دارد در حقّ او گفتهاند : « قرآن را بيش از ديگران ، حفظ داشت و بهتر از ديگر اصحاب ، قرائت مىنمود . » « 1 » او ششمين فردى است كه به شرف اسلام نائل آمد و همراه مادرش با مهاجرين به حبشه هجرت نمود و سپس همراه رسول خدا به مدينه هجرت كرد و جزء كسانى است كه در حق او گفتهاند : « هاجر الهجرتين و صلّى الى القبلتين . » و در جنگهاى بدر ، احد ، خندق و بيعت رضوان ، حضور داشت و همواره در ملازمت و
هامش
( 1 ) التفسير و المفسّرون ج 1 ، ص 317 چاپ جديد رضوى .