[ درباره ] خلخال
خلخال در بين كوهها و درههاى دامنهء غربى جبال طالش قرار گرفته است و از مناطق شرقى آذربايجان به شمار مىرود . اگرچه زبان مردم آنجا تركى آذربايجانى است ولى اكثر اهالى به فارسى آشنا هستند .
در دهستان شاهرود و چند پارچه از دهات كاغذكنان به لهجهء مخصوصى سخن مىرانند كه به عقيدهء كسروى از بقاياى لهجهء آذرى به شمار مىرود . ( زبان آذرى ، ص 63 - 64 ) .
آبوهواى اين منطقه معتدل و سخنوران آن به شرح زيراند :
[ حرف الف ]
امامى خلخالى
ظاهرا از سخنوران سدهء دهم ه ق . خلخال است . مؤلف صبح گلشن او را امام شاعران شيرين مقال لقب داده ، اين رباعى از اوست :
با خلق خدا سخن به شيرينى كن * اظهار نياز و عجز و مسكينى كن
تا بر سر ديده جا دهندت مردم * چون مردم ديده ترك خودبينى كن « 1 »
( هفت اقليم ، ج 3 ، ص 260 - صبح گلشن ، ص 36 - قاموس الاعلام ، ج 2 ، ص 1032 - دانشمندان آذربايجان ، ص 51 - الذريعة ، ص 93 )
[ حرف ( ث ) ]
ثابت خلخالى
صادق بيگ از ايل اسبرلوى تركمان ، از سخنوران سدهء سيزدهم ه ق . خلخال ، وكيل رعايا بود و از زمرهء اهل حال و در تركى و پارسى شيرين مقال . مؤلف نگارستان دارا مىنويسد :
هامش
( 1 ) - اين رباعى به امامى هروى نيز نسبت داده شده است .