در سبب تأليف گويد :
« فقير كثير التقصير قاضى احمد بن مير منشى الحسينى رفع اللّه قدرهما بالنبى و الوصى را بخاطر فاتر رسيد كه نسخهيى پاكيزه در باب حدوث قلم و پيدا شدن خط و اسناد آن به حضرت شاه ولايتپناه صلوات اللّه و سلامه عليه و احوال هريك از استادان و نقاشان و جمعى از هنروران كه به اين طايفهء جليله و فرقهء پاكيزه تعلق دارند ، و از اهل كتب و كتابخانهاند نوشته شود ، با وجود تفرقهء خاطر و پريشانى ظاهر و فقدان جمعيت اسباب ، و وجدان اسباب تفرقه از هر باب ، عجالة الوقت ورقى چند مرقعوار فراهم آورد ، و الحق رسالهيى شد كه در ميان طالبان تواند كه دستبهدست درآيد ، و نسخهيى گرديد كه همراه خوشنويسان و نقاشان در كتابخانهء معمورهء شاه جهان و خان زمان تواند كه جا نمايد .
شعر
شاه با خان خود پدر پسرند * بىتكلّف قرين يكدگرند
چون دو شمشير و يك غلاف آمد * بهر تسخير ملك در سفرند
. . . الخ »
براى تعيين تاريخ تدوين اول گلستان هنر يادآور مىشوم كه فرهاد خان عنوان فرزندى شاهعباس را در سال 1003 و پس از تسخير گيلان بدست آورد ، و اينكه مؤلف مىگويد پدر و پسر « بهر تسخير ملك در سفرند » اشاره به سفر خراسان است در اواخر سال 1006 كه بجنگ دين محمد خان اوزبك رفته بودند .
تدوين ثانى گلستان هنر
در تدوين ثانى اين كتاب نام شاهعباس و فرهاد خان حذف شده ، و خاتمهء سابق الذكر بجاى فصل چهارم قرار گرفته و خاتمهء ديگرى بدان افزوده شده كه با فصول اربعه بشرح ذيل است :