بود فايض گرديدم . خان معظم اليه در مقام معذرت فرمود كه : چنانچه خلاف واقعى ببينى كوتاهى از جانب من نيست ، چون تتبع و سياحتى به جهت التزام ركاب سعادت انتساب اتفاق نيفتاده بود ، اعتماد به آنچه محمد باقر بيگ نوشته بود نمودم . حقير چون تذكرهء مولانا اختر را مكرّر مطالعه كرده بودم ، يافتم كه باقر بيگ باسم خود آن را قلم داده و احوال بعضى را كه از راه حسد يا جهت ديگر نقار خاطرى داشته تغييرات كلّى داده ، ما بقىِ را به حال خود گذاشته است ، و فى الحقيقة آن فاضل گرانمايه را نظر بحصول پايهء بلند فضيلت در تحصيل مراتب شعر و شاعرى و تحقيق دقايق نظم و سخنگسترى چندان اعتنا و اهتمامى نبود .
بارى مولانا اختر در همهء اقسام شعر استاد و اشعارش محل اعتماد و استنادست ، مضامين بكر دلنشين در قطعه و رباعى دارد . در حين تحرير ديوان ايشان بدست نيامد ، ناچار بنگارش آنچه متفرقه به نظر رسيد اكتفا رفت » .
( 123 بيت از قصيده و غزل و رباعى ازو آورده است )
اين غزل از اوست
اى بهواى رخت رسته گل از خارها * داده گل عارضت رونق گلزارها
وه كه دگربارهام سوى كسى مىكشد * دل كه ز پهلوى او ديدهام آزارها
حسرت نظّارهاى در دل مرغ قفس * خرمن گل ريخته بر سر بازارها
بهر رميدن ز دام اين همه افغان ز چيست * مىبرى اى مرغ دل عرض گرفتارها
* * *