تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ تذكره هاى فارسى ( فارسي ) — صفحة 761

مساهمون:

ص٧٦١
اگر سرگذشت فردى از افراد ، باستخفاف و استكراه از خامهء بيان سر زده باشد ، اختراع و افترا نشمارند ، و همان را حجت صحت بدارند . بالجمله درين تذكره كه موسوم به صحف ابراهيم است ، ترتيب اسامى شعرا مبنى بر حروف تهجى است ، بىشايبه لاف‌وگزاف محفليست فيض‌آگين و بزميست دلنشين كه چندين [ هزار ] كس از عرفاى كرامت آثار و سلاطين والاتبار و شعراى مشهور و قافيه‌سنجان غير معروف بمناسبت موزونى با يكديگر عهد موافقت بسته ، فارغ از تكلف تفاوت درجات ، و مجرد از امتياز صدر و نعال ، زانو به زانوى هم در آن نشسته‌اند . و چون طرز غزل ذوق‌انگيز دردمندان ، و نشاطبخش صافىمشربانست ، بنا بر آن ترجيح بلا مرجّح را منظور و ملحوظ نداشته ، غزليات مقدم بر قصايد آورده شد ، و نيز در تسويد اشعار رعايت ترتيب رديف احسن دانسته ، جميع اصناف را مردف نوشته ، و نيز جمعى را كه در تخلص مشاركت يا در اسم و لقب و كنيت مشابهت داشته‌اند ، پهلوى هم مذكور كرده ، تا اگر ناظران را مظنهء تكرار شخص واحد مشوش سازد ، همان لحظه رفع اشتباه شود ، و اين دو بيت كه معمار فكر به جهت تاريخ اختتام بنا نهاده ، بر روى جويندگان سال انجام در آگاهى گشاده است :
ز تأييد نقاش هر زشت و زيبا * شد اين نقش نو در نكويى يگانه چو تاريخ اتمام جستم ز هاتف * بگفتا بگو « نفع‌بخش زمانه » -
1205 التماس از هنرمندان معنىآفرين ، و دشوارپسندان خرده‌بين آنكه اگر سهوى و خطايى خار راه مطلب بينند ، دامن همت از آن برچينند . . . الخ » . مؤلف در ضمن تراجم مآخذ خود را مذكور داشته ، و از آن جمله است : انساب سمعانى ، معجم البلدان ، چهار مقاله ، تاريخ گزيده ، تذكرهء دولتشاه ، نفحات الانس ، مجالس النفائس ، تحفهء سامى ، هفت اقليم ، منتخب التواريخ بدائونى ، مجمع النفائس ، رياض الشعراء ، مجالس المؤمنين ، مجالس العشاق ، خلاصة الاشعار ، جواهر الاسرار ، عرفات العاشقين ، عالم‌آراى عباسى ، مجمع الشعراء ، مآثر رحيمى ، مرآت جهان‌نما ،