هيچگاه از سخن گزيرم نيست * پير من اوستاد من سخن است
* * *
باشد گل بهار سخن يادگار ما * اين لعل بىبهاست چراغ مزار ما
امروز مدحگستر ما كيست جز قلم * دم مىزند ز جوهر ما ذو الفقار ما
لا جرم با بودن بار گران مشاغل و پيمان بستن بخدمتگزارى خلايق بمصداق :
اگر به حضرت سلطان ره سخن دارى * مباد خامشيت بهر خويشتندارى
فروغ انجمنى باش و خاطرى بفروز * كه عقل در سر چون شمع در لگن دارى
بريز جرعه بكام فسردگان نشاط * كه مى سبوسبو و گل چمنچمن دارى
اكثر نسخ مثل نسخهء دبستان حقوق در بيان حقوق بر مخلوق مشتمل آداب و اخلاق ، و انتخاب نسخهء طيبهء ابواب الجنان موعظه بيان ، و نسخهء مجموعهء مكاتبات منظوم مسمّى به باغ و بهار ، و بياض نوطرز مشتمل غزل و ابيات نغز و تازه ، و نسخهء تحفة المبتدى متضمن ماهيت انشاء و كيفيت نثر و صنايع بدائع و كلّ قواعد و دقايق فن منشيگرى ، و نسخهء نگارستان نظائر مشتمل بر هر قسم از اشعار مكتوبى ، و نسخهء بهارستان ضماير متضمن هر نوع منشآت اساتذهء متقدمين و متأخرين و پارهيى از مسوّدات كمترين « 1 » ، و نسخهء لطف سخن در ماهيت سخن و كيفيت نظم و انواع آن ، و نسخهء نيرنگ ظهور در تفصيل تفرقهء اقوام و بيان عقايد مختلفهء فرقهء هنود كه هريكى فوائد عظيم و موايد مستقيم دارد . . . » ( ص 120 - 121 ) .
هامش
( 1 ) - اين كتاب متضمن تراجم احوال نثرنويسان نيز هست ، چنان كه در ذيل نام رنگين كشميرى مىنويسد : « نثرى هديهء خاكنشين آستانهء شوق كرده بود كه با ذكر حال آن خجسته افعال در نسخهء بهارستان ضماير رقمپذير گشته است » ( ص 42 س 4 ) .