تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ تذكره هاى فارسى ( فارسي ) — صفحة 513

مساهمون:

ص٥١٣

خزانهء عامره تأليف مير غلامعلى آزاد بلگرامى در 1176 ه ق

در ذكر شعرائى از قديم و جديد كه مدح گفته و صله دريافته‌اند با بعضى از سوانح زمان مؤلف كه به خواهش برادرزاده‌اش مير اولاد محمد برشتهء تأليف كشيده و در باب تاريخ اتمام آن گفته است :
آزاد رقم نمود نو تذكرهء * در جيب ورق ريخت نقود سرهء گنجور خرد گوهر تاريخ فشاند * « حق داده عجب خزانهء عامرهء »
ترتيب تراجم الفباييست كه از انورى شروع و به مير محمد يوسف بلگرامى ختم مىشود . مراجع وى درين تأليف عبارت بوده است از لباب الالباب ( از نصف ترجمهء رودكى تا آخر احوال نظامى ) تذكرهء دولتشاه ، تحفهء سامى ، خاتمهء خلاصة الاشعار ، هفت اقليم ، منتخب التواريخ بدائونى ، مجمع الفضلاى ملا بقائى ، تذكرهء نصرآبادى ، مرآة الخيال ، كلمات الشعراء ، هميشه بهار ، حيات الشعراء ، سفينهء بىخبر ، رياض الشعراء ، مجمع النفائس ، تذكرة المعاصرين حزين ، بىنظير ، سرو آزاد ، مردم ديده ، و چندين كتاب ديگر از تواريخ و غيره . خزانهء عامره از نظر دقت و صحت تراجم ( جز در يكى دو مورد ) و ذكر حوادث تاريخى زمان و پاره‌يى نظرات انتقادى مؤلف ، از تذكره‌هاى خوب محسوبست ، ولى زياده‌گوييهايى هم دارد كه خارج از وظيفهء تذكره‌نويسى است . از موارد اشتباه يكى اينست كه نسبت اتمام تغلق‌نامهء امير خسرو دهلوى را به حياتى كاشى داده و مىنويسد كه : « خان آرزو را در حياتى گيلانى و حياتى كاشى غلطى واقع شده ، از مطالعهء مجمع النفائس تأليف او واضح مىشود » ( ص 192 ) و حال آنكه مير آزاد را غلطى واقع شده است نه خان آرزو را ، و بنده نگارنده تفصيل اين ماجرا را در تذكرهء ميخانه ذيل حياتى گيلانى ( ص 810 ) نوشته‌ام .