باب اول در ذكر شعرايى كه بامر نظام الدوله در رثاء سيد الشهداء ( ع ) شعر سرودهاند « 1 » .
باب دوم : در ذكر زبدهء افكار و خلاصهء اشعار فصحاى بلاغت آيين و شعراى فصاحت قرين كه در مدح نواب جلالت انتساب افخم صدر اعظم ادام اللّه ايام شوكته عرض نموده بصلات گوناگون قرين مفاخرت از حد افزون آمدهاند .
خاتمه : در ذكر شطرى از احوال و افكار مؤلف فقير .
ترتيب تراجم الفبايى ، و نثر كتاب پراطناب و نابابست ، بعضى از شعراى باب دوم كه ترجمهشان در مقدمهء كتاب يا باب اوّل مذكور افتاده است ، مؤلف يادآور مىشود و ديگر شرح حال را تكرار نمىكند .
آغاز : « الفت - اسم شريفش ميرزا محمد قلى ، مردى اليف و مهربان و ظريف و نكتهدان و آدمى نيكوفطرت پاكيزه طينت است . . . »
انجام :
« در پناه لطف او اين آصف فرخنده رأى * باد يا رب خويش را چون حاجبى زان درگرفت »
نسخه :
يگانه نسخهء شناختهشدهء اين تذكره در كتابخانهء مجلس شوراى ملّى بشمارهء ( 898 ) موجودست ، و در جلد سوم فهرست آن كتابخانه ( ص 153 - 155 ) بعنوان « تذكرهء ثمر نايينى » تعريف و توصيف شده است .
اين نسخه چنان كه در فهرست مزبور مذكورست فاقد مقدمه و ناتمام است ، و آقاى ابن يوسف شيرازى مؤلف فهرست از اينكه در حاشيهء بعضى صفحات مطالبى مختصر
هامش
( 1 ) - عنوان باب اول در نسخه نيست ، و بتقريب موضوع نوشته شد ، چنان كه در ترجمهء خاورى هم آمده است كه : روزى پس از آنكه شاعرى مديحهء خويش را دربارهء وى خواند ، اظهار داشت كه شايستهء مدح و ثنا حضرت سيد الشهداء عليه السلام مىباشد كه جان خود را براى سعادت ما فدا كرد ، و هركس خواستار احسان من باشد بايستى برثاء آن جگرگوشهء رسول بپردازد ، و همين معنى را خاورى بنظم آورده است .