تذكرهء آش كشكيان تأليف تقى دانش « مستشار اعظم »
تذكرهايست بتقليد يخچاليه كه نام شعراى آن ساختگى و اشعارش در غايت هزل و ركاكت و از خود مؤلف است .
مؤلف در زمان حيات قسمتهايى از آن را براى نگارنده خوانده بود ، و يادداشتهايى هم ازين كتاب دارم كه قابل نشر نيست .
نسخهء اصل آن در دست ورثهء ايشانست .
ترجمهء مؤلف در ذيل تذكرهء صدراعظمى خواهد آمد .
تذكرهء ابو البقاء از مير ابو البقاى تفرشى در اوائل قرن يازدهم
شامل تراجم شعراى زمان شاهعباس ماضى است ، در نام اين تذكره و همچنين نام مؤلف آن در كتاب دانشمندان آذربايجان تخليط و تغليط عجيبى روى داده است .
با آنكه تذكرهنويسان قرن يازدهم نام خاصى براى تذكرهء مير ابو البقاء ذكر نكردهاند ، مرحوم محمد على تربيت كليهء تراجمى را كه از تذكرهء لطائف الخيال نقل كرده است ، مؤلف آن را محمد عارف بقائى تفرشى نوشته است و اين سبب گمراهى بعضى از محققان و دانشمندان گرديده است ، از جمله علامهء شهير حضرت حاج آقا بزرگ طهرانى سلّمه اللّه و ابقاه ، كه باستناد قول وى در ذيل ديوان بقائى تفرشى نوشتهاند : « للمير ابى البقاء محمد عارف التفرشى ، الذى الف تذكرة « لطائف الخيال » بعد ( 1050 ) كما يظهر من ( دجا - ص 166 - 192 ) « 1 » .
« الذريعة القسم الاول من الجزء التاسع ، ص 139 » .
هامش
( 1 ) - مقصود از « دجا » دانشمندان آذربايجانست .