ابن هاميه ، زياد
ابو القاسم زياد بن محمّد بن ابراهيم معروف به « ابن هاميه مقرى اصفهانى » ، از قاريان و دانشمندان قرائت و تجويد است . سمعانى از او چنين ياد نموده است : « شيخ مقرى صالح مستور من اهل القرآن و الخير » صاحب عنوان از ابو بكر محمّد احمد بن ماجهء ابهرى حديث شنيده ، و ابو سعد سمعانى جزى احاديث لوين را از او استماع كرده است . « 1 »
ابن يمين
در گورستان معروف به آببخشان كه در اين اواخر آنجا را تسطيح كرده ، و خيابان و فلكه ساختند ، و اطراف آن را خانه و مدرسه و مغازه كردند ، در جنب كوچهاى كه به مقبرهء شيخ ابو مسعود رازى مىرفت ، بقعهاى خشتى قرار داشت . مدفون در آنجا را « ابن يمين » مىگفتند . اكنون نيز خاندانى از اهل علم و منبر نيز به اين نام و شهرت معروفاند ، از آن جمله : حاج ميرزا ابراهيم ابن يمين فرزند ميرزا محمّد على واعظ بن ملّا ابراهيم .
مدفون در اين مقبره يقينا ابن يمين شاعر معروف ، فخر الدّين محمّد بن يمين الدّين محمّد طغرايى شاعر معروف ، متولّد يكى از سالهاى 663 يا 665 يا 669 و متوفّى 769 صاحب ديوان اشعار مطبوع نمىباشد . مرحوم انصارى او را ابن يمين معروف مىنويسد .
دهخدا مىنويسد : ديوانى از ابن يمين در كتابخانهء مجلس موجود است كه من آن را تصحيح كردهام ، و اشعار ابن يمين فريومدى با شاعرى ديگر موسوم به ابن يمين كه مردى عامى و بىسواد بوده ، يك جا نوشته شده ، و من در حاشيه ، اصل و الحاقى را تذكّر دادهام .
ممكن است ابن يمين مدفون در اين مزار ، همين ابن يمين باشد كه مرحوم دهخدا نام مىبرد . موضوع ، قابل بررسى است . « 2 »
هامش
( 1 ) . التّحبير ، ج 1 ، ص 288 .
( 2 ) . رجال اصفهان يا تذكرة القبور ، ص 144 ؛ تاريخ اصفهان و رى ، ص 155 لغتنامهء دهخدا ، ج 1 ، ص 366 ؛ دانشمندان و بزرگان اصفهان ، ج 1 ، ص 139 ؛ مزارات اصفهان ، ص 26 .