وفات او در سال 284 ق ( و به قولى 278 ق يا 292 ق ) اتّفاق افتاد . كتب زير از تأليفات او است :
1 . اخبار الامم السّالفة 2 . اسماء البلدان ، مطبوع 3 . التّاريخ ، معروف به تاريخ يعقوبى كه در دو مجلّد به طبع رسيده است 4 . المسالك و الممالك 5 . مشاكلة النّاس لزمانهم و غيره . « 1 »
ابن ورواجه
ابن ورواجه ، از علماء نجوم در اصفهان است . او تا سال 349 ق در اصفهان حيات داشته است ، و عبد الرّحمن صوفى مؤلّف صور الكوكب او را ديده است ، و مىنويسد كه از علم هيئت و نجوم ، چيزى جز اسم نمىدانست ؟ ! « 2 »
ابن هاجر ، محمّد
ابو طاهر محمّد بن ابراهيم بن مكّى بن على طرازى اصفهانى معروف به « ابن هاجر » ، از محدّثين قرن ششم هجرى . وى از اهالى محلّهء « طراز » اصفهان بوده است . در سال 460 ق متولّد شده ، و از ابو زيد احمد و ابو منصور شجاع فرزندان ابو الحسن علىّ بن شجاع مصقلى ، ابو بكر محمّد بن احمد بن اسيد مدينى ، ابو المظفّر محمود بن جعفر تميمى و ابو بكر احمد بن علىّ بن ثابت خطيب اجازه داشته ، و ابو سعد سمعانى كتابهاى چندى از او شنيده است .
سمعانى از او به عنوان « كان شيخا صالحا سديدا راغبا فى الرّواية و الحديث » ياد كرده ، و مىنويسد : بيشتر اوقات در مسجد جامع نشسته بود ، و آماده كه نزد او حديث بخوانند .
ازاينرو وى را محمّد فارغ مىگفتند . وى در جمادى الاوّل سال 549 ق وفات يافت . « 3 »
هامش
( 1 ) . ريحانة الادب ، ج 6 ، ص 398 ؛ الكنى و الالقاب ، ج 3 ، ص 296 ؛ الذّريعة ، ج 3 ، صص 144 و 296 ؛ لغتنامهء دهخدا ، ذيل « احمد » ، ص 1126 ؛ معجم المؤلّفين ، ج 1 ، ص 161 ؛ الاعلام ، ج 1 ، ص 90 ؛ مقتبس الاثر ، ج 3 ، ص 135 ؛ دانشمندان و بزرگان اصفهان ، ج 1 ، صص 138 - 139 .
( 2 ) . گاهنامهء سال 1311 ش ، ص 142 .
( 3 ) . التّحبير ، ج 2 ، ص 52 .