نوبت ديگر حج بر أو واجبست مگر آنكه قبل از يكى از دو وقوف آزاد شود كه در اين صورت حكم طفل ( 1 )
ومجنون دارد به طريقي كه دانسته شد شرط چهارم استطاعت يعنى قادر بودن بر خرج راه در
رفتن وبرگشتن از چهار پايان وخيمه وخدمتكاران وباقي ضروريات به حسب حال اين كس واگر
شخصي گويد كه خرج راه تو در عهده من است وبر سخن أو اعتماد باشد در اين صورت حج واجبست
وهمچنين اگر خود بعضي از خرج راه داشته باشد وتتمه را شخصي كه بر أو اعتماد باشد متعهد شود
واز جمله استطاعت نفقه عيال وبازماندگان واجب النفقة از وقت رفتن تا رسيدن به منزل
خود خواه خود قدرت بر آن داشته باشد وخواه ديگرى متعهدان شود ونيز از جمله استطاعت
قدرت بر وفاى دين مثل قرض ومهر زن ( 2 ) وغير آن پس ما دام كه قادر بر وفاى آن نباشد حج واجب
نمىشود واگر زن در راه حج احتياج به محرم داشته باشد ومحرم به جهت رفاقت أو اجرتى خواهد
قدرت بر اجرت آن محرم نيز داخل استطاعت است پس اگر بر اجرت أو قادر نباشد حج بر أو واجب
نمىشود شرط پنجم صحت بدن است به حيثيتي كه از رفتن به حج مشقت شديده لازم نيايد شرط
ششم امنيت راه است پس ما دام كه گمان نا امنى ( 3 ) باشد رفتن واجب نيست شرط هفتم
آنكه آنقدر وقت باشد كه خود را به مكة معظم رساند وافعال حج را به فعل آورد پس اگر وقت تنگ
باشد حج در آن سال ساقط است وهر گاه بر زن واجب شود مىتواند كه بي رخصت شوهر به حج
رود اما حج سنتي بىرخصت شوهر نمىتواند كرد مطلب سيم در بيان أنواع حج وذكر
مواقيت بدان كه حج بر سه نوع است حج تمتع وحج قرآن وحج افراد وحج تمتع بر شخصي واجب مىشود
كه منزل أو از مكة معظمه شانزده فرسخ شرعي دور باشد وحج قرآن وحج افراد بر شخصي واجب
مىشود كه از أهل مكة معظمه باشد يا دورى منزل أو از آن مكان مقدس كمتر از آن مقدار باشد
وأول افعال حج تمتع احرام عمره است از ميقات وميقات مكاني است كه حضرت رسالت پناه
صلى الله عليه وآله قرار داده اند كه حاجيان از آنجا احرام بندند وآن پنج موضع است كه هر
يكى از آن مواضع ميقاتگاه عمره حج تمتع جمعى است يكى ذو الحليفة است وآن ميقات جمعى است
كه از راه مدينه مقدسه مىآيند دويم جحفه است وآن ميقات جمعى است كه از راه شام
مىآيند سيم يلملم است وآن ميقات جمعى است كه از راه يمن مىآيند چهارم قرن المنازل است
وآن ميقات جمعى است كه از راه طايف مىآيند پنجم عقيق است وآن ميقات جمعى است كه
از راه عراق عرب مىآيند وبدان كه احرام بستن قبل از رسيدن به ميقات صحيح نيست مگر آنكه
هامش
( 1 ) مشكل است صدر دام ظله .
( 2 ) مطلقا معلوم نيست صدر دام ظله .
( 3 ) به گمانى كه سفر را حرام نمايد صدر دام ظله