و بالأخره كليهء فضائل ، از امورى هستند كه با مزاج اجتماع سازگار بوده ، و آن را تقويت
مىكنند . و پارهاى از امور هم با مزاج جامعه ، سازش نداشته ، و اگر در آن رخنه كنند ،
چيزى شبيه به فشار در آن توليد نموده ، و سرانجام همين كه آن فشار به حد اعلاى خود
رسيد ، انفجارى به صورت انقلاب توليد مىكند . ظلم ، گناه ، فساد ، انحراف و بالأخره هر
گونه بى عدالتى را ، از اين قبيل امور بايد دانست لذا در هر جامعه اى كه ظلم و گناه فراوان
شود ، سرانجام پس از گذشتن مدتى فشار آن عكس العملى به صورت انقلاب به وجود
خواهد آورد ، انقلاب آمريكا ، و انقلاب كبير فرانسه ، انقلاب اسلامى ايران سه نمونه از
همين انفجارهاى اجتماعى بوده اند كه اولى مستقيما در نتيجهء ظلم استعمارگران ، و
دومى و سومى در نتيجهء ظلم هيئت حاكمه در جامعهء مزبور بوجود آمده است ، و بعد از
انقلاب است كه جامعه تا اندازه اى ظلم و ستم هاى خود را به عدل و قانون تبديل مىكند .
در واقع ظلم جهانى تحول جهانى به دنبال خواهد داشت . و به دنبال اين تحول است كه
عدل و داد بر سراسر جهان پرتو افكن خواهد شد ، و بشر چنين روزى را در پيش روى خود
دارد ، زيرا اين لازمه سير تكاملى او است ، بشريت خواه و ناخواه به همراه قافلهء عظيم
خلقت ، به سوى كمال سير مىكند و كمال بشريت آن روزى خواهد بود كه هر گونه بدى و
شرارتى از قاموس زندگىاش محو شود و يكپارچه عدل و نيكى گردد .
جبر تاريخ ، سير طبيعى جهان ، تكامل تدريجى عقل بشر ، چنين روز ايده آلى را براى
بشريت پيش خواهد آورد . اين سير و اين تكامل قطعى است ، حتى اگر يك روز هم بيشتر
از عمر بشريت باقى نمانده باشد بايد چنين روزى را به خود ببيند ، زيرا وصول نوع ، به
مرحلهء كمال واقعى خود از نواميس قطعى آفرينش است . و لذا پيغمبر فرمود :
" حتى اگر يك روز بيشتر از عمر دنيا باقى نمانده باشد خداوند مردى را از خاندان من
بر مىانگيزد ، تا جهان را پس از آن كه مالامال از ظلم و ستم شده باشد ، لبريز از عدل و داد
گرداند " و اين به موجب روايات متعددى كه از طريق شيعه و سنى رسيده است كسى جز
مهدى موعود فرزند امام حسن عسكرى ( عليه السلام ) نيست .
به موجب بيش از 1000 حديث شريف ، كه از پيغمبر خدا و ائمه هدى رسيده است ،
چهارده نور پاك ( فارسي ) — صفحة 1856
مساهمون: عبد الرحيم عقيقي بخشايشي
ص١٨٥٦