برخى از آنان واجد اين خصوصيات مى باشند " . ( 1 ) و اما متن عبارت :
" و اما من كان من الفقهاء ، صائنا لنفسه ، حافظا لدينه مخالفا لهواه ، مطيعا
لأمرمولاه ، فللعوام ان يقلدوه وذالك لايكون الا بعض فقهاء الشيعه لاجميعهم " .
امانتداران شريعت
و در حديث ديگرى كه از وجود مبارك امام زمان ( عج ) نقل شده است : " امور و حوادث
جاريه به فقيهان و مفسران احاديث و گفتارهاى پيشوايان حوالت داده شده است و آنان
به عنوان حجت خدا بر مردم در روى زمين معرفى شده اند آن چنان كه امام معصوم حجت
خدا بر بندگان خدا مى باشد " . ( 2 )
نظاير اين گونه احاديث در كتابهاى حديثى ما فراوان وجود دارد كه نقش فقها و منزلت
واقعى آنان را تبيين و افراد صالح و برگزيده را معرفى و آنان را تاليان صفوف انبياء و
پيروان كاروان اوصيا ، و پيشوايان معصوم و امينان رسولان نامگذارى مى نمايند كه در
جاى جاى خود به حد كافى مورد عنايت قرار گرفته است .
توقيعات
توقيع : كلمه اى است عربى از وقع ، يوقع ، توقيعا : به معناى امضاء نمودن و مهر نهادن
بر نوشته اى آمده است . بر اين معمول بود پايان نوشته ، مهر يا امضايى ترتيب مى دادند و
امروز نيز همچنان جريان دارد كه پاى نوشته اى را مهر يا امضاء مى نمايند و اغلب اين
عمل ، به صورت تمهير و مهر گزارى صورت مى پذيرفت اين كلمه اين امروز بيشتر در
مورد كلمات و سخنان امام عصر ( عليه السلام ) به كار گرفته مىشود و كلمات و سخنانى كه نوعا از
طريق وكلاء و نائبان خاص آن بزرگوار در اختيار شيعيان و دوستداران قرار مى گرفت .
در زندگى امام عصر ( عج ) دو مرحله از روابط و ارتباطات وجود داشته است .
الف : مرحلهء نخست دوران غيبت صغرى دوران حيات و فعاليت نواب خاص چهارگانه
هامش
1 . احتجاج ، ج 2 ، ص 263 .
2 . إكمال الدين واتمام النعمه ص 484 ، فقهاى نامدار شيعه ص 35 .