بارانهاى ريز دانه و نم نم ، در همه جا پخش و ريزان كرد ، تا زمينهايتان و درختان و ميوه
جات و محصولات شما نابود نشود . پس از آن خداوند متعال فرموده است * ( فأخرج به من
الثمرات رزقا لكم ) * ( 1 ) يعنى به سبب آنچه از زمين براى شما بيرون مى آورد و روزى شما
مى گرداند براى خدا شريك قرار ندهيد ، و بتان را كه نمى فهمند و نمىشنوند و نمىبينند
و توانايى بر كارى ندارند شبيه و مانند بر او نشناسيد ، و خود مىدانيد كه در برابر نعمتهاى
بزرگى كه خداوند تبارك و تعالى روزى بندگان خويش فرموده است ، اينها توان چيزى
را ندارند .
بيان گستردهء امام ( عليه السلام ) در تفسير آيه ، معناى آن را چنان ساده و روشن مىكند كه هر
كسى هر چند كودن و بى استعداد باشد ، زيبايى و ظرافت و ابداع آن را احساس مىكند .
امام رضا ( عليه السلام ) دقايق مهمى را كه در برخى از آيات وجود دارد و از لحاظ فهم نكات
حكمت آميز آنها سؤال برانگيز است چنان كه در همين آيه اخير بود ، به گونه اى توجيه و
تعليل مى فرمود كه در تمام آنها ، عمق بى پايان اعجازى كه قرآن مجيد داراست
آشكار مى شد .
و يكى ديگر از پرسشهاى مأمون از امام ( عليه السلام ) اين بود كه پرسيد :
اى فرزند پيامبر خدا ، آيا اين سخن شما نيست كه پيامبران معصومند ؟ امام ( عليه السلام )
فرمود : آرى .
مأمون عرض كرد : معناى قول خداى متعال در آيه * ( فعصى آدم ربه فغوى ) * ( 2 )
چيست ؟
امام ( عليه السلام ) آيه را اين گونه تفسير و توجيه فرمودند : كه خداوند آدم و حوا را تنها از نزديك
شدن به درخت مورد نظر نهى فرموده بود و از خوردن ميوهء آن درخت و آنچه از جنس آن
باشد ، منع نفرموده بود ، وآدم و حوا در خوددارى از نزديك شدن به آن درخت ، امر الهى را
امتثال كردند ، و ليكن شيطان حقيقت را بر آنان ، مشتبه ساخت و از آنان خواست كه از
هامش
1 . انعام آيه 99 .
2 . سوره طه آيه 121 .