چنين كنم ، بندگانم استحقاق ثواب و پاداش مرا نخواهد داشت ، ليكن مى خواهم آزاد و
بى هيچ نوع اجبار ، ايمان بياورند تا استحقاق قرب و كرامت مرا پيدا كنند ، و شايستگى
زندگى دائمى را در بهشت جاويدان ، به دست آورند .
وقول خداوند متعال در آيه شريفه * ( و ما كان لنفس أن تموت إلا بإذن الله كتابا
مؤجلا ) * ( 1 ) به اين معنا نيست كه خداوند متعال ايمان را بر نفس آدمى منع و حرام فرموده
باشد ، بلكه مقصود اين است كه نفس جز به اذن و اجازه خدا ، ايمان نمى آورد و اذن خدا ،
امر اوست به ايمان مادامى كه نفس مكلف و فرمانبردار است .
امام در تفسير قول خداوند متعال در پاسخ سوال مأمون در آيه * ( الذى جعل
الأرض فراشا والسماء بناء ) * ( 2 ) فرموده است :
يعنى زمين را با طبايع وابدان شما سازگار و موافق قرار داد ، و آن را گرم و سوزان
نساخت تا شما را بسوزاند . و بسيار سرد قرار نداد تا شما را منجمد گرداند ، هواى ان را زياد
خوشبو نكرد تا سرهاى شما به درد آيد ، و زياد بدبو نساخت تا شما را هلاك كند ، آن را
مانند آب نرم و روان قرار نداد تا در آن غرق شويد ، و خيلى سخت و سفت نيافريد تا نتوانيد
خانه و بنا و قبر مردگان در آن سازيد ، بلكه خداوند متعال بخشى از آن را به اندازه اى كه از
آن سود بريد ، و آرامش يابيد و بدنها و خانههايتان بر آن قرار گيرد ، سفت و سخت آفريد ،
و در آن خانه ها و گورهايتان ، فراهم و براى شما سود بسيار مقرر فرمود ، از اين رو در آيه
شريفه فرموده است زمين را بستر مناسب ، براى شما قرار داد ، سپس امام ( عليه السلام ) " و السماء
بناء . . . " يعنى بر بالاى سر شما آسمان را سقفى محفوظ بنا كرد ، و خورشيد و ماه و
ستارگان آسمان را براى مصلحت و منفعت شما ، به چرخش و گردش درآورده ، و * ( أنزل
من السماء ماء ) * ( 3 ) يعنى باران را از بالا نازل ساخت تا بر قلهء كوهها و بلنديها و تپهها و
درون گودالها فرود آيد ، سپس آن را به صورت بارانهاى درشت قطره قطره و پيوسته ، يا
هامش
1 . آل عمران آيه 145 .
2 . سوره بقره آيه 22 .
3 . الرعد آيه 17 .