غربى و شرقى ، هر كدام حقوق ويژه وامتيازات خاصى را بر انسان قائل شده اند كه بحثى
است دامن گستر و مبسوط .
فلاسفه و حكماء تعبيرات خاصى از حقوق و مزاياى انسانى آورده اند كه نوعا در عرصهء
ذهن و انديشه مىگنجد و تحقق عينى آنها به صورت مدينهء فاضله يا مثل افلاطونى جلوه
گر مى باشد و كمتر نمود عينى يا تحقق خارجى و عملى دارد حقوقدانان غرب و شرق ، هر
كدام بر اساس تحليل خاص مكتبى كه از انسان و پديدهها و نيازهاى او دارند حقوقى را
ترسيم نموده اند كه تبلور مترقى وكامل آن ، همان حقوق رسمى و پذيرفته شدهء بشرى
مى باشد كه بنام " منشور سازمان بين الملل " يا تحت عنوان كنوانسيون حقوق بشر ارائه
شده است در اين بيانيه جهانى سى حق از حقوق اصلى و اساسى انسان مورد توجه و
عنايت ويژه قرار گرفته است آن هم پس از آن همه جنگها و خونريزيهاى ملل دنيا پس از
آن همه تلفات جنگ جهانى اول و دوم و پس از آن همه قتلها و كشتارها و چالشهايى كه
خوانندهء عزيز كم وبيش در جريان آن اوضاع قرار دارد .
حقوق بشر
امام سجاد ( عليه السلام ) كارى را كه سازمان ملل متحد پس از تلفات 50 ميليونى جنگ جهانى
دوم ، با شركت 56 كشور مختلف جهان در 86 جلسه در طول هفتصد روز وطى دهها هزار
ساعت كار ، تحت سى ماده بنام حقوق بشر تنظيم مى كرد و با تأسف فراوان هم اكنون
ضامن اجراء هم ندارد و با يك وتوى ابر قدرتى يا قلدرى ، تمام سعى و تلاش اعضاى
شورى ، هباءا ومنثورا و نيست و نابود مى گردد ، دقيق ترين آن حقوقها را در ضمن يك
نشست در ضمن 51 ماده دربارهء حقوق بشر ارائه داده است كه تنها ضامن اجراء و پشتوانه
عملى آنها را ، ايمان و تقوى و شناخت مبادى معنوى تشكيل مىدهد پياده كردن آنها ،
پشتوانه عملى ، سعى و تلاش و كوشش و رنج مؤمنان را مى طلبد و بس .
امام سجاد ( عليه السلام ) در اين رسالهء شريفهء " حقوق " به پنجاه و يك مورد از حقوق بشرى
عنايت داشته اند كه برخى از آنها كمتر مورد توجه و عنايت قانون نويسان و حقوقدانان