مجاهدت در راه خدا بود . چنان كه در جنگ جمل ، در ركاب پدر خويش امير مؤمنان ( عليه السلام ) در
خط مقدم جبهه مى جنگيد و از ياران دلاور و شجاع على ( عليه السلام ) سبقت مى گرفت و بر قلب
سپاه دشمن حملات سختى مى كرد . ( 1 )
پيش از شروع اين جنگ ، به دستور پدر ، همراه عمار ياسر و تنى چند از ياران امير
مؤمنان ( عليه السلام ) وارد كوفه شد و مردم كوفه را جهت شركت در اين جهاد دعوت وتبليغ نمود . ( 2 )
او وقتى وارد كوفه شد كه هنوز " ابو موسى اشعرى " ( يكى از مهرههاى فاسد عثمان )
بر سر كار بود و با حكومت امير مؤمنان ( عليه السلام ) مخالفت نموده از جنبش مسلمانان ، در
پشتيبانى از مبارزه آن حضرت ، با پيمان شكنان ، جلوگيرى مى نمود ، با اين حال حسن بن
على توانست على رغم كارشكنيهاى ابو موسى و همدستانش ، متجاوز از نه هزار نفر را از
شهر ، به ميدان جنگ ، گسيل بدارد . ( 3 ) و نيز در جنگ صفين ، در بسيج عمومى نيروها و
گسيل داشتن ارتش امير مؤمنان براى جنگ با سپاه معاويه نقش مهمى به عهده داشت و
با سخنان پر شور ومهيج ، مردم كوفه را به جهاد در ركاب امير مؤمنان ( عليه السلام ) و سركوبى
خائنان و دشمنان اسلام دعوت مى فرمود . ( 4 )
آمادگى او براى جانبازى در راه حق به اندازه اى بود كه امير مؤمنان در جنگ صفين از
ياران خود خواست كه او و برادرش حسين بن على ( عليه السلام ) را از ادامه ى جنگ با دشمن باز
دارند تا نسل پيامبر ( صلى الله عليه وآله ) با كشته شدن اين دو شخصيت از بين نرود . ( 5 )
امام حسن مجتبى ( عليه السلام ) هرگز در بيان حق و دفاع از حريم اسلام نرمش نشان نمى داد و
علنا از كارهاى ضد معاويه و دودمان بنى اميه افشاءگرى مى نمود . مناظرات و احتجاجات
مهيج و كوبنده حضرت مجتبى ( عليه السلام ) با معاويه و مزدوران و طرفداران او نظير : عمروعاص ،
هامش
1 . مناقب ابن شهر آشوب ج 4 ، ص 21 .
2 . تاريخ يعقوبى ج 2 ، ص 170 - الامامة والسياسية ج 1 ، ص 67 .
3 . الاخبار الطوال ، ابو حنيفه دينورى ، ص 146 - 145 .
4 . شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد ج 1 ، ص 358 .
5 . نهج البلاغه فيض الاسلام ج 4 ، ص 652 - 651 ، نهج البلاغه ابن ابى الحديد ج 11 ، ص 25 ،
خطبه 200 .