زيبنده ء خلافت و زعامت باشد ، سپرده شود . ولى دريغا كه در آن ايام فريب و جوسازى ،
با توجه به آنهمه توطئه ها و صحنه سازىهاى حساب شده و از قبل فراهم آمده ،
شرايطى بوجود آمده بود كه تحت تأثير آن ، مردمى كه تهديد يا تطميع و يا تحميق شده
بودند و در غفلت و بى خبرى به سر مى بردند ، از اين امر حياتى ، سرباز زدند . و بدينسان
بود كه خلافت اسلامى از مجراى واقعى و طبيعى خود انحراف يافت ، و به راهى افتاد كه
به سرعت رو به قهقرا رفت ، دستآوردهاى اسلام و انقلاب الهى رسول الله ( صلى الله عليه وآله ) را به
دست فراموشى داد و باز جهان اسلام و مسلمين را دچار شرايطى شبيه شرايط دوران
جاهلى ساخت .
در اينجا بود كه وقتى آن تلاش ها مؤثر واقع نيفتاد ، فاطمه ( عليه السلام ) گام بلند ديگرى در
عرصهء مكتبى و سياسى برداشت و آن خطبهء معروف و تاريخى و غراء و مفصل را ايراد
كرد . اين خطبه كه جاى جاى اشارههايى دقيق و عميق به اين انحرافات فكرى و سياسى
دارد ، در همان زمان بسيارى از فطرتهاى نيالوده و جانهاى غبار نگرفته را تكان داد
و بيدار كرد ، و بدين گونه ضربه اى شديد بر جبههء دشمنان حق و حقيقت وارد آورد . از آنجا
كه اين خطبه از اهميت شايان تاريخى و مكتبى برخوردار است ، و نيز نشان دهنده ء طرز
تفكر ونحوه ء برداشت و شيوهء مبارزهء سياسى وموضع گيرى دلاورانه و هوشيارانهء آن بانوى
بىبديل است ، ترجمهء آن ، عينا نقل و بازگو مىشود . . .
موضوعات مهم خطبه
مطالب عميق و روشنگرى كه در اين خطبه به ايجاز و اختصار مورد توجه و عنايت آن
بانوى بزرگ و تربيت يافتهء مقام عالى رسالت قرار گرفته است به ترتيب زير مى باشد :
* حمد و ستايش پروردگار عالم .
* توحيد استدلالى بر وجود خدا .
* مسأله نبوت و لزوم اثبات آن .
* بازگويى و بيان دورنمايى از حوادث و مسائل عصر جاهلى .
* اقدامات بزرگ و خدمات نجات بخش مقام رسالت .
* يادى از قرآن و اهميت و سازندگى آن .
* علل و فلسفههاى احكام شريعت .
چهارده نور پاك ( فارسي ) — صفحة 374
مساهمون: عبد الرحيم عقيقي بخشايشي
ص٣٧٤