ه ) ساكن اسكندريه مىباشد ، « 1 » ولى امام مدينه در رسم مصحف ، نافع بن عبد الرحمن بن ابى نعيم ابو رويم ( متوفى 169 ه ) بود كه يكى از قاريان هفتگانه معروف مىباشد و براى هفتاد نفر از تابعين قرائت كرده است « 2 » و او مهمترين كسى است كه در نقل رسم مصحف به او اعتماد مىشود ، « 3 » زيرا كه او در مدينه متولد شد و مردم مدينه را با بسيارى از قرائتها آشنا كرد و عمر طولانى داشته است و مصحفى كه عثمان به مردم مدينه اختصاص داده بود ، نزد او قرار داشت و با مطالعه زياد و مواظبت بر آن مصحف آن را به خاطر خود سپرده بود .
بنابراين حقيقت رسم را فقط بايد از نافع اخذ كرد . « 4 »
گروه بسيارى بر نافع قرائت كردند و از او روايت نقل نمودند ، « 5 » زيرا كه او قريب هفتاد سال كه روزگار درازى است به مردم قرائت ياد داد و رياست قرائت مدينه با او بود و ابن جزرى چهل و شش نفر را ذكر مىكند كه از شهرهاى مختلف پيش او قرائت كردند « 6 » و شاگردان او آنچه را كه او در رسم مصحف روايت كرده بود نقل كردند و با روايت كردن از استاد اوّل ، خود از پيشوايان قرائت شدند به اضافه اينكه خود آنها از مصاحف مدينه نقل مىكردند ، و از جمله آنهاست سليمان بن مسلم بن جمّاز « 7 » ( متوفى پس از سال 170 ه ) و اسماعيل بن جعفر مدنى « 8 » ( متوفى 180 ه ) و عبد اللّه بن وهب « 9 » ( متوفى 197 ه ) و غازى بن قيس اندلسى « 10 » ( متوفى 199 ه ) و عيسى بن ميناقالون « 11 » ( متوفى 220 ه ) .
هامش
( 1 ) بنگريد به : دانى : المقنع ، ص 40 .
( 2 ) بنگريد به : ذهبى : معرفة القراء ، ج 1 ، ص 89 و ابن الجزرى : غاية النهاية ، ج 2 ، ص 330 .
( 3 ) عقيلى ، لوح 9 .
( 4 ) لبيب ( ابوبكربن ابى محمد عبد اللّه مشهور به لبيب ) : الدرة الصقيله فى شرح العقيلة ، خطى ، كتابخانه الازهر ، برگ 19
( 5 ) ذهبى : معرفة القراء ، ج 1 ، ص 90 .
( 6 ) غاية النهاية ، ج 2 ، ص 331 - 330 .
( 7 ) بنگريد به : ابن ابى داود ، ص 37 و 41 .
( 8 ) بنگريد به : ابو عبيد : فضائل القرآن ، لوح 44 و دانى : المقنع ، ص 108 .
( 9 ) دانى : المقنع ، ص 112 .
( 10 ) دانى : همان مصدر ص 21 ، 37 ، 44 ، 47 ، و 50 و جز آنها . و نيز بنگريد به : ابوبكر زبيدى ( محمد بن الحسن ) : طبقات النحويين و اللغويين ط 1 ، قاهره ، الخانجى 1954 ، ص 276 . ابن جزرى روايت كرده كه غازى مصحف خود را سيزده بار با مصحف نافع تصحيح كرد . ( بنگريد به : غاية النهاية ، ج 2 . ص 2 ) .
( 11 ) دانى : المقنع ، ص 10 .