و صهيب پيشرو روم ، و بلال پيشرو حبشيان ، و سلمان پيشرو ايرانيان در ورود به بهشت .
اين را طبرانى ثبت كرده و هيثمى نيكو شمرده است . و نيز عمرو بن جموح را كه لنگ بوده است ، مژده داده كه در بهشت با پاى سالم راه خواهد رفت . اين حديث را احمد حنبل ثبت كرده است و رجال سندش ثقه و مورد اعتمادند . آن حضرت ثابت بن قيس را مژده داده كه ستوده خواهد زيست و شهيد خواهد گشت و خدا به بهشت در خواهد آوردش . « 1 »
با وجود اينها ، اين چه جنجالى است كه بر سر روايت عشرهء مبشره به راه انداختهاند و آن را سندى گرفتهاند و وسيلهء اثبات افتخارات براى آن چند نفر ، و مىخواهند بهشتى بودن را به ايشان اختصاص دهند و چنين تلقين نمايند كه گويا فقط آنان به اين مزيت و امتياز نايل گشتهاند و مژدهء بهشت را جز ايشان كسى نيافته است و آنهمه مژدهء بهشت كه ديگران را رسيده با آنچه ايشان راست ، تفاوت دارد و جز اين كلام الهى است كه مىفرمايد : كسانى كه ايمان آوردند و پرهيزكارى نمودند ، در زندگانى دنيا و در آخرت ايشان را مژده است و فرمانهاى خدا را تغيير و تبديل نيست ، اين است پيروزى عظيم . « 2 »
بنابراين ، چرا مژدهء بهشت را به آن ده نفر اختصاص مىدهند و بهشت را به انحصار آنان در مىآورند ؟ و اعتراف به آن را جزو معتقدات ضرورى مىشمارند ، چنان كه احمد پيشواى حنبليان در نامهاى به مسدد بن مسرهد مىنويسد : اينكه گواهى دهيم آن ده نفر در بهشتند : ابو بكر و عمر و عثمان و على و طلحه و زبير و سعد و سعيد و عبد الرحمن و ابو عبيده ؛ بنابراين ، هركه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله دربارهاش گواهى بهشت داده ، ما نيز در حقش گواهى بهشتى بودن مىدهيم و روا نيست كه بگويى فلانى در بهشت است و فلانى در دوزخ ، جز آن ده نفرى كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله برايشان گواهى بهشت داده است . « 3 » اين حرفها چرا ؟ ! شايد عنايت نموده باشيد كه چرا ؟ و ما نيز از سبب آن بىاطلاع نيستيم .
در سند و متن روايت حق بررسى داريم و از آن بىتحقيق و ارزيابى نبايد درگذريم .
سندش چنان كه ملاحظه مىكنيد ، به عبد الرحمن بن عوف و سعيد بن زيد منتهى
هامش
( 1 ) . مجمع الزوائد : 9 / 322 .
( 2 ) . يونس 10 / 63 ، 64 .
( 3 ) . جلاء العينين 118 .