ابن الجارود در كتابش ، دربارهء ضعفا و متروكان گفته است : نعمان بن ثابت ابو حنيفه گرچه حديثش زياد و مهم است ، اما در اسلامش اختلاف كردهاند .
از مالك ، خدايش رحمت كناد ، روايت شده كه او دربارهء ابو حنيفه ، همانند گفتهء سفيان را گفته است : او بدترين مولودى است كه در اسلام پديد آمده و اگر با شمشير به جنگ اين امت آمده بود ، ضررش كمتر بود .
ساجى گفت كه ابو السائب گفته است : از وكيع بن جراح شنيدم كه مىگفت : ابو حنيفه را چنان يافتم كه با رسول خدا در دويست حديث مخالفت كرد و خطيب نيز آن را در تاريخش آورده است . « 1 »
ساجى گويد : محمد بن روح مدائنى از معلى بن اسد نقل كرده كه گفت : به ابن مبارك گفتم كه مردم مىگويند تو پيرو ابو حنيفه هستى . او در جواب گفت : هر چه كه مردم مىگويند درست نيست . ما به نزدش مىرفتيم و او را نمىشناختيم ، اما وقتى كه او را شناختيم ، تركش كرديم .
همو گويد : محمد بن ابى عبد الرحمن مقرى برايم گفته است كه از پدرم شنيدم كه مىگفت : ابو حنيفه چندين بار مرا دعوت به اطراف نمود كه دعوتش را اجابت نكردم .
ابو عمر گفته است : ابو جعفر طحاوى از مردى شنيد كه مىگفت :
- اگر در حديثت دروغ بگويى ، گناه ابو حنيفه يا زفر بر تو باد . « 2 »
- آنان كه ستمگرانه گرايش به سوى قياس پيدا كردند و از دين و آيين اعراض نمودند .
ابو جعفر گفته است : دوست داشتم كه حسنات و اجرهاى آن دو مال من بود و گناهانشان نيز به حساب من نوشته مىشد .
عبد اللّه بن احمد بن حنبل گفته است : سزاوار نيست از اصحاب ابو حنيفه چيزى
هامش
( 1 ) . تاريخ بغداد : 13 / 390 .
( 2 ) . زفر بن هذيل عنبرى تميمى ( م 158 ) يكى از بزرگان اصحاب ابو حنيفه و فقيهترين و نيكو قياسترين آنهاست . وى قاضى بصره بود و بعد از مرگ ابو حنيفه ، جانشين او گرديد .