فرمود : « فَإِنَّ الْعِزَّةَ لِلَّه جَمِيعاً » « 1 » و در باره اينكه به جز خداى تعالى هيچ دوست و صاحب اختيار و شفيعى نيست فرموده : « ما لَكُمْ مِنْ دُونِه مِنْ وَلِيٍّ وَلا شَفِيعٍ » « 2 » و آيات ديگرى در اين معانى است .
بنا بر اين ، نزد غير خداى تعالى چيزى كه ما را وادار به خضوع كند وجود ندارد ، پس هيچ مجوزى نيست كه خضوع ما را در برابر كسى غير خدا جايز كند مگر آنكه خضوع در برابر غير خدا برگشتش به خضوع در برابر خداى تعالى باشد و دستور به احترام غير خدا و تعظيمش از ناحيه خود خداى تعالى صادر شده باشد مانند دستور به احترام رسول خدا ( ص ) و پيروى بدون چون و چراى آن جناب ، كه آيه شريفه زير در باره آن فرموده : « الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِيَّ الأُمِّيَّ . . . فَالَّذِينَ آمَنُوا بِه وَعَزَّرُوه وَنَصَرُوه وَاتَّبَعُوا النُّورَ الَّذِي أُنْزِلَ مَعَه أُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ » « 3 » و نيز مانند دستور به اطاعت اولياء اللَّه كه آيه زير در باره آن فرموده : « إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّه وَرَسُولُه وَالَّذِينَ آمَنُوا . . . وَهُمْ راكِعُونَ » « 4 » و نيز فرموده : « وَالْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِناتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ » « 5 » و نيز مانند دستور به احترام شعائر خدا كه آيه زير بيانگر آن است : « وَمَنْ يُعَظِّمْ شَعائِرَ اللَّه فَإِنَّها مِنْ تَقْوَى الْقُلُوبِ » « 6 » پس در اسلام هيچ خضوعى براى احدى غير خداى تعالى وجود ندارد مگر آن خضوعى كه برگشتش به اطاعت دستور الهى و خضوع در برابر او باشد .
3 - وثنيت از كجا سرچشمه گرفت و به چه صورت آغاز شد ؟
در فصل گذشته روشن شد كه انسان در تجسم دادن به امور معنوى و تصور و قالبگيرى آنها به تمثيل در قالب
هامش
( 1 ) همانا همه عزت از آن خداوند است . « سوره نساء ، آيه 139 »
( 2 ) سوره الم سجده ، آيه 4 .
( 3 ) كسانى كه رسول ، آن پيامبر درس نخوانده را پيروى مىكنند . . . پس كسانى كه به او ايمان آورده و احترام و ياريش كردند ، و پيروى نمودند آن نورى را كه به او نازل شده چنين كسانى رستگارانند . « سوره اعراف ، آيه 157 »
( 4 ) تنها سرپرست شما خدا و رسولش ، و كسانى است كه ايمان آوردهاند . . . در حالى كه در ركوعند . « سوره مائده ، آيه 55 »
( 5 ) مردان و زنان با ايمان ، بعضى اولياء بعضى ديگرند كه امر به معروف و نهى از منكر مىكنند .
« سوره توبه ، آيه 71 »
( 6 ) و كسى كه شعائر الهى را بزرگ مىشمارد و تقوا دارد ( خوشا به حالش ) چون تعظيم شعائر الهى از تقواى دلها است . « سوره حج ، آيه 32 »