مرتكب نشود ، در صغيره ها آزاد است و چون هر چه صغيره بكند حسناتش كه يكى از آنها اجتناب از كباير است آن را تكفير و خنثى مىكنند ، هم چنان كه خداى تعالى فرمود : « إِنَّ الْحَسَناتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئاتِ » « 1 » تنها از ظاهر آيه مورد بحث كه مىفرمايد : * ( « إِنْ تَجْتَنِبُوا كَبائِرَ ما تُنْهَوْنَ عَنْه نُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّئاتِكُمْ » ) * بر مىآيد كه اجتناب از كباير در مساله تكفير دخالت دارد ، نه اينكه علت تامه آن باشد ، و گرنه مناسبتر اين بود كه بفرمايد اطاعتها كه يكى از آنها اجتناب مورد بحث است ، سيئات را تكفير مىكنند ، هم چنان كه در آيه سوره هود همين را فرمود ، و يا بفرمايد : خداى تعالى گناهان صغيره را هر چه باشد مىآمرزد ، ديگر احتياج نداشت به صورت جمله شرطيه بفرمايد اگر شما از گناهان كبيره اجتناب كنيد ، ما صغيره هايتان را تكفير مىكنيم .
و اما اينكه از كجا بفهميم فلان گناه كبيره است يا صغيره پاسخش را در اول بحث داديم كه از راه شدت نهى وارد از آن ، و يا از اينكه مرتكبش تهديد به عذاب آتش شده ، و يا امثال آن فهميده مىشود حال چه اينكه آن نهى در كتاب خدا آمده باشد ، و چه اين كه در سنت وارد شده باشد ، چون هيچ دليلى نداريم بر اين كه گناه كبيره تنها آن گناهانى است كه در قرآن از آن نهى شديد و يا تهديد به عذاب آتش شده باشد .
بحث روايتى
در كافى از امام صادق ( ع ) روايت آورده كه فرمود : گناهان كبيره آن گناهانى است كه خداى تعالى آتش دوزخ را بر مرتكب آن حتمى دانسته است « 2 » .
و در كتاب فقيه و تفسير عياشى از امام باقر ( ع ) روايت كرده كه در باره گناهان كبيره فرمود : هر عملى كه خدا مرتكب آن را تهديد به آتش كرده ، كبيره است « 3 » .
و در كتاب ثواب الاعمال از امام صادق ( ع ) نقل كرده كه فرمود : هر كس اجتناب كند از هر عملى كه خدا در برابر آن تهديد به آتش كرده ، در صورتى كه ايمان داشته باشد ، ( و بخاطر اطاعت از خدا آن عمل را انجام ندهد ) ، خداى سبحان سيئات او را تكفير مىكند ، و در منزلگاهى آبرومند و ارجمند داخل مىسازد ، و كباير هفتگانه اى كه باعث آتش
هامش
( 1 ) حسنات ، سيئات را از بين مىبرند . سوره هود آيه 114 .
( 2 ) اصول كافى ج 2 ص 276 حديث 1 .
( 3 ) فقيه ج 3 ص 373 حديث 14 و عياشى ج 1 ص 239 حديث 114 .