بود ) ولى قربانى قابيل را نپذيرفت چون حالت تسليم نداشت .
أَ فَلا تَتَّقُونَ
گفته شده يعنى نميترسيد از اينكه خدا نعمتهاى خود را از شما بگيرد .
وَ مَوْعِظَةً لِلْمُتَّقِينَ
البته اهل تقوى از اين مواعظ بهره ميگيرند .
وَ اجْعَلْنا لِلْمُتَّقِينَ إِماماً
.
خداوندا ما را رهبر و پيشواى اهل تقوى بنما در جوامع است كه حضرت صادق عليه السّلام فرموده مقصود از امام در اين آيه ما هستيم در روايت ديگرى است كه آيه در باره ما است و از آن حضرت نقل شده كه فرمود اين آيه چنين نازل شده
و اجعل لنا من المتقين اماما
رهبر و امام ما را از افراد پاك و با تقوى قرار بده . اخبار زيادى در اين موضوع سابقا نقل شده ج 24 ص 132 136 .
أَ لا يَتَّقُونَ
اين جمله بعنوان تعجب و شگفت از ظلم و ستمگرى بىحد و جرأت فراوان آنها است ( آيا نميترسند و پرهيز نميكنند ) و ازلفت الجنّة بهشت نزديك شده براى اهل تقوى بطورى كه از همان جايگاه خودشان بهشت را مىبينند و مسرور و خوشحال هستند كه بسوى آن ميروند .
أَ لا تَتَّقُونَ
آيا از خدا نميترسيد و از عبادت و پرستش غير او دست بر نميداريد ؟
خَلَقَكُمْ وَ الْجِبِلَّةَ الْأَوَّلِينَ
از خدائى كه شما را و صاحبان گروه كه سابقا بودند آفريده است بترسيد يعنى آنان كه قبل از شما بودند .
وَ كانُوا يَتَّقُونَ
از كفر و معصيت پرهيز مينمودند .
وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ
پايان نيك و سرانجام خوب براى افرادى است كه از آنچه خداوند نميپسندد پرهيز نمايند .
وَ إِذا قِيلَ لَهُمُ اتَّقُوا ما بَيْنَ أَيْدِيكُمْ وَ ما خَلْفَكُمْ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ
. هنگامى كه به آنان گفته شود از گناهانى كه در پيش روى و جلو دست شما است و از عقوبت و كيفرهاى اخروى كه پشت سر داريد بترسيد كه مشمول رحمت حق شويد جواب اذا ذكر نشده كه آيه بعدى دليل و نشانه او و مفهومش را مىرساند يعنى
( أَعْرَضُوا )
آنان در مقابل اين تذكرات اعراض نموده و سرپيچى مينمايند
وَ إِنَّ لِلْمُتَّقِينَ لَحُسْنَ مَآبٍ
مرجع و جايگاه خوب براى اهل تقوى است .
يا عِبادِ
. . .
اتَّقُوا رَبَّكُمْ
با انجام فرامين الهى و پىگيرى روشن اطاعت از خداى خود بترسيد
فَاتَّقُونِ
از كارهائى كه موجب سخط و خشم من مىشود بپرهيزيد
لَهُمْ غُرَفٌ مِنْ فَوْقِها غُرَفٌ مَبْنِيَّةٌ
براى اهل تقوى قصرهاى مرتفع چند طبقه هست كه مانند كاخهاى دنيوى روى زمين بنا شده است
وَ الَّذِي جاءَ بِالصِّدْقِ
آن كس كه حق و صدق را آورده يعنى پيامبر اكرم صلّى اللَّه عليه و آله
وَ صَدَّقَ بِهِ
و آنكه آن كتاب حق و درست را تصديق نموده و به او ايمان دارد يعنى على عليه السّلام
أُولئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ
آنان همان پرهيزگارانند .
وَ يُنَجِّي اللَّهُ الَّذِينَ اتَّقَوْا بِمَفازَتِهِمْ
خداوند اهل تقوى را در اثر فلاحت و رستگارى كه با پرهيزگارى بدست آوردهاند نجات ميدهد
وَ سِيقَ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ إِلَى الْجَنَّةِ
اهل تقوى با سرعت كامل بسوى بهشت و منزلگاه