آنچه كه مضر و منافى با اين حالت است علاقه قلبى و دلباختگى به اين امور است .
11 - كافى . . . عيسى بن عبد اللَّه به حضرت صادق عليه السّلام عرضه داشت : فدايت شوم عبادت چگونه بايد باشد ؟ فرمود اطاعت فرامين خدا با نيت حسنه و نيك از آن طرق و راههائى كه خود معين نموده و اطاعت الهى از آن وجوه انجام مىشود اى عيسى هنگامى ايمان تو صحيح و مورد قبول حق است كه ناسخ را از منسوخ بشناسى عرض كردم راه شناختن و تشخيص ناسخ از منسوخ چيست ؟ فرمود آيا در برابر دستور امام تسليم كامل نيستى و آماده انجام فرمان او با كمال حسن نيت نيستى ؟ و اگر اين امام از دنيا رحلت نمود و امام بعدى جانشين او شد آمادگى تام و حسن نيت در اطاعت او ندارى ؟ عرضه داشتم چرا ( قطعا در برابر امام تسليم هستم ) فرمود همين است شناختن ناسخ از منسوخ .
بيان و توضيح
( حسن النّية بالطّاعة )
ظاهرا معناى اين جمله اينست كه عبادت صحيح و قبول شده آن عبادتى است كه با نيت پاك و نيك و از هر گونه شائبه ريا ، و خود نمائى و نظائر آن خالص باشد و با پيروى از دستورات ائمه و پيشوايان بر حق عليه السّلام انجام شود و ترتيب و كيفيت آن از همان وجوه و راههائى كه اطاعت خدا از آن طرق مىشود گرفته شود يعنى بدعت و بسليقه و راى خود نباشد ، بلكه با ادله و براهين منطقى و بر حق و آثار و اخبار وارده صحيحه تطبيق نموده و يا اينكه اطاعت شخص باستناد دلائل و براهين روشن و واضح باشد كه در نتيجه از پيروى و انجام دستورات رهبران كفر و ضلالت اجتناب و دورى نموده باشد . و يا معنا اين باشد كه در انجام فرمان افرادى كه لازم الاطاعه هستند عزم راسخ و استوار داشته و در عين حال از طريقه مقرره در اطاعت عبادات خود را انجام دهد و بدعت و اعمال سليقه و رياء و خودنمائى را در اعمال خود داخل ننمايد و اين معنا با جملات بعدى كه در حديث هست مناسبتر است ( كه در باره تسليم در برابر دستور ائمه عليهم السّلام صحبت شده ) و گفته شده معناى اين جمله اين است كه انسان در اطاعت و فرمانبردارى معبود خود داراى حسن نيت باشد ( نيّتش اين باشد كه تمام دستورات معبود خود را بطور كامل و بانگيزه خالص انجام دهد ) بنا بر اين اگر توانست و فرصت اجازه داده كه بر طبق اين نيت حسنه خود اعمال را انجام دهد چه بهتر و گر نه آن مقدار از عبادت كه بر او واجب بوده با حسن نيت انجام داده است .
أ ليس تكون . . .
كه در توضيح شناخت ناسخ و منسوخ فرموده . اين بيان با تفسيرى كه در آيه شريفه
ما نَنْسَخْ مِنْ آيَةٍ أَوْ نُنْسِها نَأْتِ بِخَيْرٍ مِنْها أَوْ مِثْلِها
وارد شده موافق و مؤيد آن است چون در اخبار و احاديث تفسير آيه فوق چنين آمده كه منظور از نسخ و بردن آيه و آوردن آيه ديگرى بهتر از آن و يا نظير آن بردن امامى از دنيا و انتصاب امام بعدى بجاى او كه آن امام بعدى بهتر و يا مانند امام