آرى ! جز اين نتوان گفت كه : ثقه بودن ، امين بودن ، و عالم بودنش است آنها را وادار كرده كه روايات او را ضبط كنند !
مشايخ حافظ - ابو بكر بيهقى -
1 - حاكم ، محمد بن عبد اللّه ، ابو عبد اللّه ، حافظ نيشابورى - ابن بيّع - در سال 405 ، وفات كرده است . وى ، مرجع دنياى آن روز بود . همه بر موّثق بودنش اتفاق دارند ، چنان كه « خطيب » ، « ذهبى » ، « ابن كثير » و ديگران ، بر اين معنى ، تصريح كردهاند .
2 - قاضى ابو بكر ، احمد بن حسن بن احمد حرسى نيشابورى حميرى شافعى كه در سال 441 ، در سن 96 سالگى ، درگذشته ؛ در عصر خود ، رئيسى با حشمت و پيشواى فقه بوده است .
« ابن عماد » ، در « شذرات الذّهب » - آنجا كه شرح حال وى را آورده - گفته است :
« علّو اسناد ، بوى منتهى مىشود . واو ، از ابو على ميدانى ، و اصمّ ، و از كسانى كه با آن دو ، در نقل حديث ، هم طبقه بودهاند ، روايت مىكند . »
3 - ابو محمّد حسن بن حامد بن حسن بن حامد بن حسن بن حامد بغدادى اديب ، در سال 407 « 1 » وفات كرده است . وى راستگو بوده و احاديثش اندك است .
4 - ابو العبّاس ، محمّد بن يعقوب اصم نيشابورى ، كه در سال 348 وفات كرده است .
مردى حافظ ، پيشوا ، موثق ، و محدّث شرق بود .
- حاكم - دربارهاش گفته :
« وى ، هفتاد و شش سال باسلام ( خدمت كرده و ) حديث گفته ، و كسى در راستگوئى و صحّت شنيدن حديثش اختلاف نكرده است . »
هامش
( 1 ) - « خطيب » در - تاريخ بغداد - سال وفات ويرا 407 ضبط كرده است . و « ابن جوزى » در - المنتظم - 385 آورده . لكن ، آنچه خطيب آورده صحيح است . زيرا چنان كه از شرح حالش بر ميآيد ، « ابن جوزى » از - تاريخ بغداد - اخذ كرده است .